Vaxtaumhverfið á Íslandi eins og „Tóti töfragleypir“

Hanna Katrín segir stjórnvöld taka lífskjörin áfram að láni og …
Hanna Katrín segir stjórnvöld taka lífskjörin áfram að láni og senda reikninginn til komandi kynslóða. mbl.is/Golli

Hanna Katrín Friðriksson, þingmaður Viðreisnar, segir að ef vaxtagjöld á Íslandi væru ekki þriðji stærsti útgjaldaliðurinn, eins og þau eru í dag, þá væri hægt að tryggja sjálfbæra velferð samhliða ábyrgri efnahagsstjórn í stað þess að taka lífskjörin áfram að láni. 

Í umræðum á Alþingi í dag, benti Hanna Katrín á það hvernig vaxtakostnaður ríkissjóðs hefði aukist hratt á síðustu árum vegna hallareksturs og skuldasöfnunar ríkisstjórnarinnar. Þá séu landsmenn minntir á „hinn blákalda veruleika sem fylgir hávaxtaumhverfinu á Íslandi. Þetta umhverfi er einhvers konar Tóti töfragleypir sem gleypir fjármuni sem væri betur fyrir komið annars staðar, t.d. í velferðarkerfinu okkar,“ sagði hún.

Hún segir að sem hlutfall af vergri landsframleiðslu séu vaxtagjöld á Íslandi umtalsvert hærri en í nágrannaríkjunum, fimm til sex sinnum meiri en á öðrum Norðurlöndum og í öðrum alþjóðlegum samanburði séu vaxtagjöldin hærri en í ríkjum sem séu töluvert skuldsettari en Ísland.

Hanna Katrín Friðriksson.
Hanna Katrín Friðriksson. mbl.is/Eggert Jóhannesson

Gert ráð fyrir að vaxtagjöldin nemi 95 milljörðum á næsta ári

„Á síðustu árum hafa vaxtagjöldin hér aukist um 50–60 milljarða kr. og á næsta ári er gert ráð fyrir að þau verði 95 milljarðar. Ef við setjum þessa 95 milljarða í samhengi við aðra útgjaldaflokka er þetta litlu minna en allt framhaldsskóla- og háskólastigið fær í fjárlögum og litlu meira en framlög til samgöngumála og heilsugæslunnar okkar til samans. Við getum rétt ímyndað okkur hvað hægt er að gera fyrir þessa fjármuni,“ sagði Hanna Katrín og bað fólk um að gleyma ekki vaxtamuninum.

Hún bendir á, að langtímavextir á evrusvæðinu séu t.d. um helmingur af langtímavöxtum hér á landi.

„Það væri sannarlega óskandi, þótt ekki sé beðið um meira, að vaxtagjöldin á Íslandi væru helmingi lægri en þau eru nú. Þeir 40–50 milljarðar sem þannig gætu sparast samsvara m.a. framlögum okkar til sjúkratrygginga, gætu tryggt samninga við sjálfstætt starfandi sálfræðinga, talmeinafræðinga, sérfræðinga og áfram mætti telja.“

mbl.is