Gefa út leiðbeiningar vegna stökkbreyttra afbrigða

Kórónuveiran á sér ýmis afbrigði.
Kórónuveiran á sér ýmis afbrigði. Kateryna Kon/Science Photo Library

Lyfjastofnun Evrópu (EMA) vinnur að leiðbeiningum til framleiðenda bóluefna vegna stökkbreyttra afbrigða. Um er að ræða leiðbeiningar um hvernig framleiðendur bóluefna geti skipulagt breytingar á þeim til að bregðast við nýjum afbrigðum SARS-CoV-2-veirunnar.

EMA hefur óskað eftir upplýsingum frá öllum þróunaraðilum bóluefna um hvort bóluefni þeirra veiti vörn gegn nýjum afbrigðum veirunnar, t.d. þeim sem komið hafa fram í Bretlandi, Suður-Afríku og Brasilíu, að því er segir á vef Lyfjastofnunar.

EMA mun innan skamms birta leiðbeiningar um hvaða gögn og rannsóknir þurfi til að styðja breytingar á bóluefnum sem nú þegar hafa verið þróuð. Leiðbeiningarnar snúa að breytingum á bóluefnum sem þarf að gera til að þau geti veitt vernd gegn þeim stökkbreyttu afbrigðum veirunnar sem fram hafa komið og þeim sem kunna að koma fram síðar meir.

Lyfjastofnun hefur samþykkt þrjú bóluefni gegn Covid-19 á Íslandi (Comirnaty, Covid-19 Vaccine Moderna og Covid-19 Vaccine AstraZeneca). Ákveðnar áhyggjur hafa verið uppi um að bóluefnin veiti ekki nægilega vörn gegn stökkbreyttum afbrigðum veirunnar. Því ber þó að halda til haga að þótt vörn gegn vægum sjúkdómi kunni að vera minni þarf ekki að vera að vörn gegn alvarlegum Covid-19-sjúkdómi sé skert. Þörf er á meiri upplýsingum áður en hægt er að draga frekari ályktanir, segir á vef Lyfjastofnunar Íslands.

Stökkbreytt afbrigði byrjuðu að koma fram fyrir 11 mánuðum

Stökkbreytt afbrigði SARS-CoV-2-veirunnar byrjuðu að koma fram í mars 2020 og höfðu breiðst nokkuð út áður en bólusetningar á heimsvísu hófust. EMA ætlar með umræddum leiðbeiningum að skýra afstöðu sína til breytinga á bóluefnum sem kunna að reynast nauðsynlegar til að tryggja að virk bóluefni verði áfram aðgengileg.

„Þegar veirur stökkbreytast verður breyting á erfðaefni þeirra. Stökkbreytingar gerast mishratt fyrir ólíkar veirur og misjafnt er hvort vörn af bóluefni sé breytt eftir stökkbreytingu eða ekki.

Í tilfellum sumra bóluefna gegn veirum, eins og bóluefna gegn mislingum og rauðum hundum, helst vörn gegn sjúkdómunum góð í mörg ár eftir þróun bóluefnanna. Ólíkt þessu má nefna dæmi um bóluefni gegn inflúensu en þau þarf að endurbæta á hverju ári þar sem bóluefnin veita ekki vörn lengur vegna stökkbreytinga,“ segir á vef Lyfjastofnunar Íslands.

mbl.is