Verið að lýsa viðskiptum en ekki lagabroti

Arngrímur Ísberg, héraðsdómari, vísaði í dag 1. kafla nýrrar ákæru í Baugsmálinu frá dómi en sá ákæruliður fjallar um meint auðgunarbrot Jóns Ásgeirs Jóhannessonar, forstjóra Baugs Group, í tengslum við viðskipti með Vöruveltuna, þáverandi eiganda 10-11 verslananna. Segir dómarinn að í ákæruliðnum sé ekki lýst broti heldur viðskiptum sem kunni að hafi verið óhagstæð fyrir Baug en hugsanlega hagstæð fyrir Jón Ásgeir og aðra Arngrímur hafnaði hins vegar kröfu um að vísa frá öðrum liðum ákærunnar, 18 að tölu.

Í niðurstöðu Héraðsdóms Reykjavíkur, segir að í umræddum ákærulið sé lýst viðskiptum með hlutafé í til­­tekinni verslanakeðju sem virðast hafa hafist 7. október 1998 með því að Jón Ásgeir keypti allt hlutfé í Vöruveltunni fyrir tilgreint verð. Í langri greinargerð, sem komi á eftir hinum eiginlega ákærulið, sé lýst margvíslegum viðskiptum með hlutféð og að hluta til með fasteignir. Af ákærunni verði ráðið, að þessu við­skipta­ferli hafi lokið vorið 1999 með því að Baugur hf. hafi keypt 70% hlutfjár í félaginu fyrir til­tekið verð.

Er Jón Ásgeir sakaður um að hafa beitt stjórn Baugs hf. blekkingum í auðg­un­ar­skyni með því að leyna því að hann væri raunverulegur seljandi hlutafjárins ásamt Fjár­fari ehf. og umráðamaður og stjórnandi Fjárfars. Jafnframt með því að vekja hjá stjórn Baugs þá hugmynd, að seljandi hlutafjárins ásamt Fjárfari ehf. væri Helga Gísla­dóttir en Jón Ásgeir hafði keypt allt hlutafé Vöruveltunnar af Helgu þann 7. október 1998 fyrir 1.150.000.000 krónur og var enn eigandi 25% hlutafjárins en Fjár­far eigandi 45,2% þess.

Þá kemur fram í ákærunni að Baugur hafi goldið 325 milljónum króna hærra verð fyrir hluta­féð en það sem Jón Ásgeir hafði greitt fyrir það og teljist það tjón Baugs. Jón Ásgeir og aðilar tengdir honum hafi hins vegar ekki auðgast nema um að minnsta kosti 200 milljónir króna þar eð þeir hafi haft kostnað af viðskiptunum.

Í úrskurði héraðsdóms segir að í lögum um meðferð opinberra mála komi fram hvað greina skuli í ákæru: hvert brotið sé sem ákært sé út af, hvar og hvenær það sé talið framið, heiti þess að lögum og önnur skilgreining og loks heimfærsla þess til laga og stjórnvaldsfyrirmæla, ef því sé að skipta. Til að ákæra geti uppfyllt þessi skilyrði lag­anna verði verknaðarlýsing hennar að vera þannig úr garði gerð að hvorki ákærði né dómari þurfi að vera í vafa um hvaða refsiverð háttsemi ákærða er gefin að sök. Verði að vera hægt að ráða þetta af ákærunni einni saman og skipti engu hvaða ályktanir megi draga af rann­sóknargögnum eða hvað ákærða kunni að vera ljóst vegna rannsóknar málsins. Með ákær­unni eigi þannig að leggja fullnægjandi grundvöll að málinu svo hægt sé að fella dóm á það samkvæmt því sem í ákærunni er tilgreint, enda verði ákærði ekki dæmdur fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir.

Viðskipti en ekki lagabrot
Dómurinn segir að í 1. lið ákærunnar sé aðallega lýst viðskiptum með hlutafé sem Jón Ásgeir eigi að hafa keypt og síðan selt Baugi allmörgum mánuðum síðar, án þess að láta þess getið að hann væri seljandinn. Baugur eigi að hafa greitt hærra verð fyrir hlutaféð en Jón Ásgeir greiddi. Mis­mun­urinn sé tap Baugs en verulegur hluti hans sé hagnaður Jóns Ásgeirs og til­greindra einka­hlutafélaga. Því sé ekki lýst í ákæruliðnum að Jón Ásgeir hafi haft fé af Baugi heldur verði helst ráðið af honum, að verið sé að lýsa því að Baugur kynni að hafa getað, eða hafi átt að geta, gert betri kaup ef Jón Ásgeir hefði unnið að viðskiptunum á annan veg. Verknaðarlýsing ákæru sé samkvæmt þessu ekki lýsing á fjársvikum heldur við­skiptum sem kunni að hafi verið óhagstæð fyrir Baug en hugsanlega hagstæð fyrir Jón Ásgeir og aðra. Ákæran sé því að þessu leyti ekki í samræmi við framangreint ákvæði c – liðar 116. gr. laga um meðferð opinberra mála.

Til vara eru Jóni Ásgeiri gefin að sök umboðssvik með því að hafa með fram­an­greindri hátt­semi misnotað aðstöðu sína sem forstjóri Baugs og komið því til leiðar að stjórn félags­ins veitti honum umboð til að binda það við kaup á mestum hluta hluta­fjár í tilteknu fyrir­tæki en með þessari misnotkun á aðstöðu hafi Jón Ásgeir og til­tekin einkahlutafélög auðgast. Segir dómurinn að í ljósi þess, að komist hafi verið að þeirri niðurstöðu að í ákærunni væri ekki lýst auðgunarbroti heldur við­skiptum sem kunni að hafa verið óhagstæð fyrir Baug en hagstæð Jóni Ásgeiri, sé ákæran því að þessu leyti heldur ekki í samræmi við lög um meðferð opinberra mála.

Ákæru ekki vísað frá í heild
Verjendur Jóns Ásgeirs og Tryggva Jónssonar, fyrrum aðstoðarforstjóra Baugs, kröfðust þess að ákærunni yrði vísað frá í heild. Því hafnar dómarinn og segir, að ákæru­valdið hafi haft heimild til þess að gefa út nýja ákæru og verði málinu ekki vísað frá dómi af þeirri ástæðu að í lögum um meðferð opinberra mála sé ekki bein heimild til útgáfu hennar. Þá segir dómarinn, að útgáfa ákærunnar hafi ekki dregist þar sem ákært hafi verið að nýju tæpum sex mánuðum eftir frávísun fyrri ákærunnar og sé það innan hæfilegs tíma.

Verjendurnir töldu einnig að öðru lagi byggja ákærðu á því að grundvelli málsins hafi verið raskað í nýrri ákæru. Segir dómurinn m.a. að vegna þess að fyrri ákæran er ónýt sé ákæruvaldinu heimilt að orða ákæruliði með öðrum hætti enda sé nýtt mál lagt fyrir dóm­stól­inn þótt byggt sé að langmestu leyti á sömu rannsókn og eldra málið.

Þá töldu verjendur að verulegir gallar væru á rannsókn málsins. Dómurinn segir, að eftir að ákæra hafi verið gefin út hvíli sú skylda á dómara að kanna hvort einhverjir þeir gallar séu á málatilbúnaði ákæruvaldsins að varðað gætu frávísun. Þessi athugun, jafnvel þótt hún leiddi í ljós galla og hvort sem ákæruvaldið bætti úr þeim eða ekki, bindi ekki hendur dóm­arans. Hann geti hvenær sem er eftir þingfestingu vísað máli frá dómi, þótt engin krafa komi fram um það, ef hann telji svo bersýnilega ann­marka vera á málinu að ekki verði úr þeim bætt undir rekstri þess.

„Settur ríkissaksóknari hefur metið gögn málsins samkvæmt nefndri lagagrein, lokið rann­sókn þess og tekið ákvörðun um útgáfu ákæru. Meðferð málsins hingað til hefur ekki leitt í ljós neina þá meinbugi á lögreglurannsókn þess að varðað gætu frá­vísun af þeim sökum. Það girðir hins vegar ekki fyrir að til frávísunar geti komið á síðari stigum, komi eitt­hvað í ljós við meðferð málsins fyrir dómi sem ekki verði bætt úr, sbr. tilvitnað ákvæði," segir í úrskurðinum.

Verjandi Jóns Geralds Sullenbergers krafðist frávísunar á þeim ákæruliðum sem að Jóni Gerald snéri á þeirri forsendu, að sak­sóknari við embætti ríkislögreglustjóra hafi með bréfum 14. október og 20. desember 2005 lýst því yfir að ákvörðun hafi verið tekin um að gefa ekki út ákæru á hendur honum. Í úrskurði héraðsdóms segir m.a., að ekki sé hægt að líta á þessi bréf og framburð saksóknarans sem tilkynningu um að fallið hafi verið frá sak­sókn enda hafði Jón Gerald þá ekki stöðu sak­born­ings og þessum tilkynningum var ekki beint til hans. Ákæruvaldið hafi þannig hvorki fellt niður mál á hendur Jóni Gerald né fallið frá saksókn á hendur honum og því standi ákvæði laga um meðferð opinberra mála ekki í vegi að settur ríkis­sak­sóknari ákæri hann.

Úrskurður Héraðsdóms

mbl.is

Innlent »

Göngukona fannst fljótt

Í gær, 22:17 Björgunarsveitir af Austfjörðum og Norðausturlandi voru kallaðar út í kvöld eftir að tilkynning barst um að konu væri saknað í Kverkfjöllum. Mikill viðbúnaður var vegna þessa, en konan fannst þó skömmu seinna, heil á húfi. Meira »

Verðandi mæður geti andað léttar

Í gær, 21:49 Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra, segist glöð með niðurstöðu kvöldsins í kjaradeilu ljósmæðra og ríkisins, en yfirvinnubanni ljósmæðra var aflýst í kvöld vegna miðlunartillögu ríkissáttasemjara. Hún segir að sú niðurstaða að gerðardómi verði falið mat á launasetningu sé skynsamleg. Meira »

„Við erum sáttar“

Í gær, 20:40 Katrín Sif Sigurgeirsdóttir, formaður samninganefndar ljósmæðra, segir að ljósmæður séu sáttar við niðurstöðu dagsins, en yfirvinnubanni ljósmæðra hefur verið aflýst vegna miðlunartillögu ríkissáttasemjara. Meira »

Banaslys á Þingvallavegi

Í gær, 20:30 Einn er látinn eftir alvarlegt umferðarslys á Þingvallavegi, við Æsustaði í Mosfellsdal, en lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu barst tilkynning um slysið um klukkan 16 í dag. Tveir aðrir voru fluttir slasaðir á slysadeild. Meira »

Ljósmæðraverkfalli aflýst

Í gær, 20:18 Ríkissáttasemjari hefur lagt fram miðlunartillögu í deilu Ljósmæðrafélags Íslands og fjármála- og efnahagsráðherra f.h. ríkissjóðs. Ljósmæðrafélags Íslands hefur samþykkt að aflýsa yfirstandandi yfirvinnubanni. Meira »

Breytt landslag í ferðaþjónustu

Í gær, 19:50 Íslenskir ferðaþjónustuaðilar segjast finna fyrir breyttu landslagi í greininni og segja íslensku krónuna spila þar stórt hlutverk. Erlendum ferðamönnum finnist Ísland orðinn of dýr áfangastaður sem valdi samdrætti á mörgum sviðum, en þó sé jafn stígandi í svokallaðri lúxusferðamennsku. Meira »

Framkvæmdir við Geysi taka á sig mynd

Í gær, 19:40 Framkvæmdir við Geysissvæðið eru farnar að taka á sig mynd, en unnið er að uppbyggingu göngustígakerfis upp á Laugafell fyrir ofan hverasvæðið. Áformað er að ljúka því verki nú í sumar, en í kjölfarið bíða önnur verkefni við að taka svæðið allt í gegn. Meira »

Vill loka íslenskum sendiráðum

Í gær, 18:05 „Sendiráð hafa vafalaust verið nauðsynleg fyrr á öldum og fram eftir 20. öldinni. En nú eru samgöngur á milli landa svo tíðar og auðveldar og fjarfundabúnaðir svo fullkomnir að það er ástæðulaust fyrir örþjóð eins og okkur að hafa slík útibú í öðrum löndum. Þeir sem þar starfa hafa í flestum tilvikum ekkert að gera.“ Meira »

Harmar tilhæfulausar ásakanir ljósmóður

Í gær, 17:30 Samninganefnd ríkisins harmar að fulltrúi ljósmæðra kjósi að setja fram tilhæfulausar aðdróttanir í frétt sem birtist á mbl.is. Þetta kemur fram í yfirlýsingu sem Gunnar Björnsson, formaður nefndarinnar, sendir mbl.is. Meira »

Þingvallavegur opnaður á ný eftir slys

Í gær, 16:21 Umferðarslys varð á Þingvallavegi, við Æsustaði í Mosfellsdal, laust fyrir klukkan 16 i dag. Þrír hafa verið fluttir á slysadeild, þar af einn alvarlega slasaður. Meira »

Gjaldið verst fyrir minni fyrirtæki

Í gær, 16:15 „Þetta hefur miklu alvarlegri áhrif á rekstur smárra fyrirtækja, þessi aðgangseyrir. Þetta skekkir mjög alla eðlilega og heiðarlega samkeppni,“ segir eigandi ferðaþjónustunnar Steinferðir ehf. en hann þurfti að hætta ferðum upp á Leifs­stöð eft­ir að Isa­via lagði gjald á af­not af fjarstæðum. Meira »

Slá skjaldborg um fæðingardeildina

Í gær, 14:49 Boðað hefur verið til samstöðufundar með ljósmæðrum við fæðingardeild Landspítalans klukkan tólf á hádegi á morgun. Að fundinum stendur stuðningshópur ljósmæðrasem hefur þegar staðið fyrir á annan tug mótmælafunda. Meira »

Í gæsluvarðhald til mánudags

Í gær, 14:35 Karlmaður sem handtekinn var á Svalbarðseyri í gærmorgun var um hádegi í dag úrskurðaður í gæsluvarðhald til mánudags.  Meira »

Áhrifin vart merkjanleg

Í gær, 13:30 Mælingar Umhverfisstofnunar sýna að áhrif útblásturs af völdum skemmtiferðaskipa í miðbæ Akureyrar voru mjög lítil og vart merkjanleg, utan við örfáa toppa sem voru þó allir vel undir heilsuverndarmörkum. Meira »

Ró yfir fæðingardeildum

Í gær, 12:44 Aðeins hefur ein beiðni um undanþágu frá yfirvinnubanni ljósmæðra borist síðasta sólarhringinn. Þetta segir Unnur Berglind Friðriksdóttir, sem situr í undanþágunefndinni fyrir hönd ljósmæðra. Meira »

Lögregluaðgerð í Grafarholti

Í gær, 12:17 Lögregluaðgerð var í gangi við Þórðarsveig í Grafarholti um hádegi í dag. Fjöldi lögreglubíla og sjúkrabíll var á vettvangi. Slökkviliðið getur ekki gefið upplýsingar um málið aðrar en þær að einn hafi verið fluttur á sjúkrahús með minni háttar meiðsl. Meira »

Jafnan veitt án nærveru forseta

Í gær, 11:54 Forseti Íslands veitir hina íslensku fálkaorðu en við opinberar heimsóknir ytra er hún að jafnaði afhent orðuhafa án þess að forseti sé nærri. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá embætti forseta Íslands. Meira »

Hafmeyjan kemst ekki á stallinn fyrir bleytutíð

Í gær, 10:59 „Það voru meiri skemmdir á henni en við bjuggumst við, hún hafði lent á grjóti og húðin, sem er á svona bronsstyttum, rispaðist á sporðinum að framanverðu. Búið er að gera við hana og hún hefur verið tilbúin síðan í febrúar,“ segir Sigurður Trausti Traustason, deildarstjóri hjá Listasafni Reykjavíkur. Meira »

Hrókurinn fagnar 15 árum

Í gær, 10:30 Hrókurinn og Kalak, vinafélag Íslands og Grænlands, bjóða í opið hús í Pakkhúsi Hróksins, Geirsgötu 11 við Reykjavíkurhöfn, í dag. Meira »