Verið að lýsa viðskiptum en ekki lagabroti

Arngrímur Ísberg, héraðsdómari, vísaði í dag 1. kafla nýrrar ákæru í Baugsmálinu frá dómi en sá ákæruliður fjallar um meint auðgunarbrot Jóns Ásgeirs Jóhannessonar, forstjóra Baugs Group, í tengslum við viðskipti með Vöruveltuna, þáverandi eiganda 10-11 verslananna. Segir dómarinn að í ákæruliðnum sé ekki lýst broti heldur viðskiptum sem kunni að hafi verið óhagstæð fyrir Baug en hugsanlega hagstæð fyrir Jón Ásgeir og aðra Arngrímur hafnaði hins vegar kröfu um að vísa frá öðrum liðum ákærunnar, 18 að tölu.

Í niðurstöðu Héraðsdóms Reykjavíkur, segir að í umræddum ákærulið sé lýst viðskiptum með hlutafé í til­­tekinni verslanakeðju sem virðast hafa hafist 7. október 1998 með því að Jón Ásgeir keypti allt hlutfé í Vöruveltunni fyrir tilgreint verð. Í langri greinargerð, sem komi á eftir hinum eiginlega ákærulið, sé lýst margvíslegum viðskiptum með hlutféð og að hluta til með fasteignir. Af ákærunni verði ráðið, að þessu við­skipta­ferli hafi lokið vorið 1999 með því að Baugur hf. hafi keypt 70% hlutfjár í félaginu fyrir til­tekið verð.

Er Jón Ásgeir sakaður um að hafa beitt stjórn Baugs hf. blekkingum í auðg­un­ar­skyni með því að leyna því að hann væri raunverulegur seljandi hlutafjárins ásamt Fjár­fari ehf. og umráðamaður og stjórnandi Fjárfars. Jafnframt með því að vekja hjá stjórn Baugs þá hugmynd, að seljandi hlutafjárins ásamt Fjárfari ehf. væri Helga Gísla­dóttir en Jón Ásgeir hafði keypt allt hlutafé Vöruveltunnar af Helgu þann 7. október 1998 fyrir 1.150.000.000 krónur og var enn eigandi 25% hlutafjárins en Fjár­far eigandi 45,2% þess.

Þá kemur fram í ákærunni að Baugur hafi goldið 325 milljónum króna hærra verð fyrir hluta­féð en það sem Jón Ásgeir hafði greitt fyrir það og teljist það tjón Baugs. Jón Ásgeir og aðilar tengdir honum hafi hins vegar ekki auðgast nema um að minnsta kosti 200 milljónir króna þar eð þeir hafi haft kostnað af viðskiptunum.

Í úrskurði héraðsdóms segir að í lögum um meðferð opinberra mála komi fram hvað greina skuli í ákæru: hvert brotið sé sem ákært sé út af, hvar og hvenær það sé talið framið, heiti þess að lögum og önnur skilgreining og loks heimfærsla þess til laga og stjórnvaldsfyrirmæla, ef því sé að skipta. Til að ákæra geti uppfyllt þessi skilyrði lag­anna verði verknaðarlýsing hennar að vera þannig úr garði gerð að hvorki ákærði né dómari þurfi að vera í vafa um hvaða refsiverð háttsemi ákærða er gefin að sök. Verði að vera hægt að ráða þetta af ákærunni einni saman og skipti engu hvaða ályktanir megi draga af rann­sóknargögnum eða hvað ákærða kunni að vera ljóst vegna rannsóknar málsins. Með ákær­unni eigi þannig að leggja fullnægjandi grundvöll að málinu svo hægt sé að fella dóm á það samkvæmt því sem í ákærunni er tilgreint, enda verði ákærði ekki dæmdur fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir.

Viðskipti en ekki lagabrot
Dómurinn segir að í 1. lið ákærunnar sé aðallega lýst viðskiptum með hlutafé sem Jón Ásgeir eigi að hafa keypt og síðan selt Baugi allmörgum mánuðum síðar, án þess að láta þess getið að hann væri seljandinn. Baugur eigi að hafa greitt hærra verð fyrir hlutaféð en Jón Ásgeir greiddi. Mis­mun­urinn sé tap Baugs en verulegur hluti hans sé hagnaður Jóns Ásgeirs og til­greindra einka­hlutafélaga. Því sé ekki lýst í ákæruliðnum að Jón Ásgeir hafi haft fé af Baugi heldur verði helst ráðið af honum, að verið sé að lýsa því að Baugur kynni að hafa getað, eða hafi átt að geta, gert betri kaup ef Jón Ásgeir hefði unnið að viðskiptunum á annan veg. Verknaðarlýsing ákæru sé samkvæmt þessu ekki lýsing á fjársvikum heldur við­skiptum sem kunni að hafi verið óhagstæð fyrir Baug en hugsanlega hagstæð fyrir Jón Ásgeir og aðra. Ákæran sé því að þessu leyti ekki í samræmi við framangreint ákvæði c – liðar 116. gr. laga um meðferð opinberra mála.

Til vara eru Jóni Ásgeiri gefin að sök umboðssvik með því að hafa með fram­an­greindri hátt­semi misnotað aðstöðu sína sem forstjóri Baugs og komið því til leiðar að stjórn félags­ins veitti honum umboð til að binda það við kaup á mestum hluta hluta­fjár í tilteknu fyrir­tæki en með þessari misnotkun á aðstöðu hafi Jón Ásgeir og til­tekin einkahlutafélög auðgast. Segir dómurinn að í ljósi þess, að komist hafi verið að þeirri niðurstöðu að í ákærunni væri ekki lýst auðgunarbroti heldur við­skiptum sem kunni að hafa verið óhagstæð fyrir Baug en hagstæð Jóni Ásgeiri, sé ákæran því að þessu leyti heldur ekki í samræmi við lög um meðferð opinberra mála.

Ákæru ekki vísað frá í heild
Verjendur Jóns Ásgeirs og Tryggva Jónssonar, fyrrum aðstoðarforstjóra Baugs, kröfðust þess að ákærunni yrði vísað frá í heild. Því hafnar dómarinn og segir, að ákæru­valdið hafi haft heimild til þess að gefa út nýja ákæru og verði málinu ekki vísað frá dómi af þeirri ástæðu að í lögum um meðferð opinberra mála sé ekki bein heimild til útgáfu hennar. Þá segir dómarinn, að útgáfa ákærunnar hafi ekki dregist þar sem ákært hafi verið að nýju tæpum sex mánuðum eftir frávísun fyrri ákærunnar og sé það innan hæfilegs tíma.

Verjendurnir töldu einnig að öðru lagi byggja ákærðu á því að grundvelli málsins hafi verið raskað í nýrri ákæru. Segir dómurinn m.a. að vegna þess að fyrri ákæran er ónýt sé ákæruvaldinu heimilt að orða ákæruliði með öðrum hætti enda sé nýtt mál lagt fyrir dóm­stól­inn þótt byggt sé að langmestu leyti á sömu rannsókn og eldra málið.

Þá töldu verjendur að verulegir gallar væru á rannsókn málsins. Dómurinn segir, að eftir að ákæra hafi verið gefin út hvíli sú skylda á dómara að kanna hvort einhverjir þeir gallar séu á málatilbúnaði ákæruvaldsins að varðað gætu frávísun. Þessi athugun, jafnvel þótt hún leiddi í ljós galla og hvort sem ákæruvaldið bætti úr þeim eða ekki, bindi ekki hendur dóm­arans. Hann geti hvenær sem er eftir þingfestingu vísað máli frá dómi, þótt engin krafa komi fram um það, ef hann telji svo bersýnilega ann­marka vera á málinu að ekki verði úr þeim bætt undir rekstri þess.

„Settur ríkissaksóknari hefur metið gögn málsins samkvæmt nefndri lagagrein, lokið rann­sókn þess og tekið ákvörðun um útgáfu ákæru. Meðferð málsins hingað til hefur ekki leitt í ljós neina þá meinbugi á lögreglurannsókn þess að varðað gætu frá­vísun af þeim sökum. Það girðir hins vegar ekki fyrir að til frávísunar geti komið á síðari stigum, komi eitt­hvað í ljós við meðferð málsins fyrir dómi sem ekki verði bætt úr, sbr. tilvitnað ákvæði," segir í úrskurðinum.

Verjandi Jóns Geralds Sullenbergers krafðist frávísunar á þeim ákæruliðum sem að Jóni Gerald snéri á þeirri forsendu, að sak­sóknari við embætti ríkislögreglustjóra hafi með bréfum 14. október og 20. desember 2005 lýst því yfir að ákvörðun hafi verið tekin um að gefa ekki út ákæru á hendur honum. Í úrskurði héraðsdóms segir m.a., að ekki sé hægt að líta á þessi bréf og framburð saksóknarans sem tilkynningu um að fallið hafi verið frá sak­sókn enda hafði Jón Gerald þá ekki stöðu sak­born­ings og þessum tilkynningum var ekki beint til hans. Ákæruvaldið hafi þannig hvorki fellt niður mál á hendur Jóni Gerald né fallið frá saksókn á hendur honum og því standi ákvæði laga um meðferð opinberra mála ekki í vegi að settur ríkis­sak­sóknari ákæri hann.

Úrskurður Héraðsdóms

mbl.is

Innlent »

Tóku sólinni opnum örmum

22:48 Þar kom að því að allir landsmenn fengu að njóta sólarinnar. Sú gula lét sjá sig um allt land í dag og þótt ekki hafi verið mjög hlýtt þar sem vind­ur stend­ur af hafi komst hiti á nokkrum stöðum yfir 20 gráður. Mesti hiti á landinu í dag mældist í Árnesi, 20,7 gráður. Meira »

Eldur í bíl í Krýsuvík

21:55 Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu var kallað út að Krýsuvíkurvegi um klukkan átta í kvöld vegna elds í bíl. Eldurinn kviknaði þegar bíllinn var í akstri. Að sögn slökkviliðsins gekk vel að slökkva eldinn en bíllinn er illa farinn, ef ekki ónýtur. Meira »

Ný bæjarstjórn Hafnarfjarðar kom saman

21:45 Fyrsti fundur nýrrar bæjarstjórnar Hafnarfjarðar fór fram í kvöld. Á fundinum var lagður fram samstarfssáttmáli nýs meirihluta Bæjarstjórnar Hafnarfjarðar 2018-2022 og kosið í ráð og nefndir á vegum bæjarins. Ágúst Bjarni Garðarsson var kjörinn formaður bæjarráðs og Kristinn Andersen forseti bæjarstjórnar. Meira »

Fékk ljómandi fína klippingu í Moskvu

21:40 „Ég var sú eina af mínum vinum sem fékk miða á alla þrjá leikina þannig ég var lengi á báðum áttum hvort ég ætti að fara eða ekki, en svo ákvað ég að slá bara til. Þetta hlyti að verða skemmtilegt,“ segir Sigrún Helga Lund Rússlandsfari. Meira »

Gengur fram af stjórnanda sínum

21:23 „Hún er fáránlega góður búktalari og byrjaði mjög ung að æfa sig í búktali, þegar hún var aðeins 9 ára,“ segir Margrét Erla Maack um bandaríska búktalarann Cörlu Rhodes sem er á leið til Íslands til að koma fram með Reykjavík Kabarett, en líka til að halda búktalsnámskeið fyrir bæði börn og fullorðna. Meira »

Reykjadalurinn var "stelpaður" 19. júní

21:11 Kvenréttindadagurinn var víða haldinn hátíðlegur og margar samkomur haldnar í tilefni dagsins. Samkomurnar voru fjölbreyttar, en sem dæmi „stelpuðu“ hjólakonur frá hjólreiðafélaginu Tind Reykjadalinn. Meira »

Sverrir Mar býður sig fram til formennsku ASÍ

20:35 Sverir Mar Albertsson, framkvæmdastjóri AFLs starfsgreinasambands, hefur ákveðið að bjóða sig fram til formennsku í Alþýðusambandinu á þingi sambandsins í október. Þetta staðfestir hann í samtali við mbl.is. Meira »

41,5 milljarða afgangur af rekstri sveitarfélaga

20:08 Tekjur sveitarfélaga, sem falla undir A- og B-hluta starfsemi þeirra, námu 405,5 milljörðum króna í fyrra og jukust um 7% á milli ára. Hlutdeild sveitarfélaga í tekjum hins opinbera er nú 28,5 prósent og hefur ekki verið hærri í fimmtán ár, hið minnsta. Þetta kemur fram í skýrslu Íslandsbanka um íslensk sveitarfélög, sem kom út í dag. Meira »

Mikil fjölgun katta vegna húsnæðisvanda

19:13 Algjör sprenging hefur orðið í pöntunum á Hótel Kattholt og er hótelið nú fullbókað, mun fyrr en síðustu ár. Halldóra Snorradóttir, starfsmaður í Kattholti, segist tengja það beint við leiðinlegt veðurfar hér á landi það sem af er sumri. Meira »

Frú Ragnheiður auglýsir eftir tjöldum

18:54 Frú Ragnheiður — Skaðaminnkun, sem er verkefni á vegum Rauða Krossins Í Reykjavík, auglýsir eftir tjöldum fyrir heimilislausa skjólstæðinga sína. Alls hefur heimilislausum í Reykjavík fjölgað um 95% á síðustu fimm árum og voru um það bil 350 manns skráðir heimilislausir aðeins í Reykjavík í fyrra. Meira »

Tveir unnu 16 milljónir í Víkingalottó

18:42 Fyrsti vinningur gekk ekki út í Víkingalottóútdrætti kvöldsins en tveir skiptu með sér öðrum vinningi og fær hvor þeirra rúmar 16 milljónir króna í vinning. Miðarnir voru keyptir í Eistlandi og Finnlandi. Meira »

Vilja bæta aðstæður fyrrum fanga

18:35 Ásmundur Einar Daðason, félags- og jafnréttismálaráðherra, hefur skipað starfshóp sem fjalla á um leiðir til að bæta félagslegar aðstæður þeirra sem hafa lokið afplánun fangelsisdóma. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Stjórnarráðinu. Meira »

Tvær milljónir í skordýr

18:28 Þýsku hjónin Christin Irma Schröder og Torsten Ullrich urðu hlutskörpust í matvælasamkeppni þar sem kepptu hugmyndir er varða nýtingu jarðvarma til framleiðslu matvæla. Verkefni þeirra snýr að nýtingu jarðhita til ræktunar á skordýrum og hlutu þau m.a. tvær milljónir króna í verðlaun. Meira »

Virðir Gylfa fyrir að stíga til hliðar

17:59 „Fyrstu viðbrögð eru bara þau að það er gott að þetta sé komið á hreint,“ segir Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, inntur eftir viðbrögðum við þeirri ákvörðun Gylfa Arnbjörnssonar, forseta ASÍ, að bjóða sig ekki fram til endurkjörs á þingi Alþýðusambandsins í október. Meira »

Byrðunum lyft af þeim veikustu

17:48 Hlutfall Sjúkratrygginga Íslands í heildarútgjöldum einstaklinga sem nýta sér heilbrigðisþjónustu hefur hækkað úr 74% í 82% frá því að breytt greiðsluþátttökukerfi tók gildi 1. maí í fyrra. Heildarútgjöld sjúklinga eru um 1,5 milljörðum króna lægri á ársgrundvelli en áður. Meira »

Hreyfingunni fyrir bestu segir Gylfi

16:51 „Þetta hefur verið að gerjast hjá mér í nokkra mánuði,“ segir Gylfi Arnbjörnsson, forseti Alþýðusambands Íslands. Á fundi miðstjórnar ASÍ í dag gerði hann grein fyrir því að hann ætlar ekki að gefa kost á sér til endurkjörs á 43. þingi ASÍ sem haldið verður 9. október. Meira »

Gjaldtöku hætt í september

16:33 Gjaldtöku í Hvalfjarðargöngum verður hætt í september og tekur ríkið við göngunum í haust. Þetta kemur fram í frétt á vefsíðu Spalar, en einkahlutafélaginu Speli verður slitið eftir að göngin verða afhent ríkinu en ríkið ætlar ekki að ráða neinn til sín úr núverandi starfsmannahópi Spalar. Meira »

Samfylkingin fordæmir aðskilnað fjölskyldna

16:31 „Það á ekki að líðast að börn séu notuð sem skiptimynt í pólitískum deilum.“ Þetta kemur meðal annars fram í yfirlýsingu sem þingflokkur og framkvæmdastjórn Samfylkingarinnar hefur sent frá sér vegna framferði Bandaríkjastjórnar að aðskilja börn og foreldra við landamæri Bandaríkjanna til suðurs. Meira »

Landsréttur staðfesti kröfu um gjaldþrot

16:26 Landsréttur staðfesti í dag úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur frá því 9. maí síðastliðinn um að fallast á kröfu tónlistarhússins Hörpu um að tónleikahaldarinn Kári Sturluson og fyrirtæki hans KS Productions slf. verði úrskurðuð gjaldþrota í tengslum við mál vegna tónleika Sigurrósar í Hörpu í vetur. Meira »