Grænn eða rauður Ópal?

Al Thani málið í Héraðsdómi Reykjavíkur
Al Thani málið í Héraðsdómi Reykjavíkur mbl.is/Eggert Jóhannesson

Fyrirsögnin er eflaust dálítil einföldun á Al-Thani-málinu svonefnda en þar sem saksóknari og aðstoðarfólk hans gæddu sér á rauðum Ópal í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag og sakborningar og verjendur sátu á móti og létu grænan Ópal ganga á milli má segja að það sé fjölskipaðs dóms að velja þarna á milli.

Aðalmeðferð í Al-Thani-málinu lauk síðdegis í dag en hún hefur staðið yfir frá mánudeginum 4. nóvember. Meðferð málsins fyrir dómstólum hefur tekið hins vegar tekið mun lengri tíma og var ákæra í málinu gefin út 16. febrúar 2012.

Í eðli sínu er málið kannski ekki flókið, en það er sannarlega alvarlegt. Það sést best á kröfum sérstaks saksóknara um sex ára fangelsi yfir tveimur sakborninga og fjögurra ára fangelsi yfir hinum tveimur. Að vísu er málið á tíu þúsund blaðsíðum og eru þá ótalin gögnin sem tengjast málinu en voru ekki lögð fram.

Ákært er fyrir lánveitingar tengdar viðskiptum sjeiksins Al-Thani við Kaupþing í september 2008 og svo fyrir að láta ranglega líta út að sjeikinn Al-Thani hafi verið í viðskiptunum við Kaupþing. 

Voru lánin heild eða ekki?

„Fléttan“ var þannig að Kaupþing lánaði þremur félögum, það fyrsta var í eigu sjeiks Súltans, næsta í eigu Ólafs Ólafssonar og þriðja í eigu sjeiks Al-Thani. Þau félög stofnuðu fjárfestingafélagið Choice og það félag lánaði Q Iceland Finance fyrir kaupum á 5,01% hlut í Kaupþingi. Q Iceland Finance var þó í eigu Al-Thani.

Í málinu er ákært fyrir lánið til félags Ólafs Ólafssonar sem nefndir Gerland. Það fékk lán upp á 12,8 milljarða króna án trygginga. Ekki er hins vegar ákært fyrir lánið til félags Al-Thani, Serval, fékk lán upp á sömu upphæð. Þar var nefnilega lögð fram sjálfskuldarábyrgð Al-Thani fyrir upphæðinni.

Það sem verjendur segja í vörn sinni er að ekki sé hægt að líta á þessi lán í sitthvoru lagi. Um hafi verið að ræða eina heild sem hafi orðið til þess að Q Iceland Finance keypti hlutabréfin. Þess vegna hafi sjálfsskuldaábyrgðin dekkað lánið til Ólafs. Og þrátt fyrir að lánin væru talin sem ein heild væri veð Al-Thani mjög gott, og betra en gekk og gerðist í lánastarfsemi á þessum tíma.

Lánið var ekki samþykkt af lánanefnd bankans en sakborningar segja að það hafi verið fyrir handvömm og skella þeirri skuld á þáverandi viðskiptastjóra bankans. Ákæruvaldið hafnar þessu náttúrlega öllu segir að fjártjónshætta hafi skapast vegna lánsins. Um var að ræða ótryggt lán sem átti að nota til áhættusamra viðskipta í bankanum. Fjártjónshættan hafi verið þeim mun meiri vegna þess að hlutabréfamarkaðurinn var í mikilli óvissu.

Svo er það lánið til Brooks

Jafnvel þó hægt sé að fallast á það með verjendum og sakborningum að þetta hafi verið ein heild, handvömm hafi ráðið því að lánið var ekki samþykkt með eðlilegum hætti og fjártjónshætta hafi ekki verið fyrir hendi þar sem sjálfskuldarábyrgð Al-Thani lá fyrir þá stendur eftir ákæruliður 1. Það er lánveiting til félagsins Brooks.

Brooks var félag í eigu Al-Thani og „vistað“ í Kaupþingi í Lúxemborg. Það félag fékk 50 milljónir Bandaríkjadala að láni frá Kaupþingi í september 2008. Þær skýringar sem verjendur hafa gefið á þessu láni eru á þá leið að féð hafi verið bundið á reikningi félagsins og ekki hefði verið hægt að hreyfa við því nema með liðsinni starfsmanna Kaupþings. Féð hafi verið fært á þennan reikning vegna mögulegra fjárfestinga í framtíðinni. Félagið var eignalaust og lánað án trygginga.

Saksóknari hélt því hins vegar fram að fjármunirnir hefði ekki verið bundnir og til frjálsrar ráðstöfunar fyrir Al-Thani. Í skýrslutökum fyrir dómi kom fram að Halldór Bjarkar Lúðvígsson, fyrrverandi viðskiptastjóri hjá Kaupþingi, lýsti láninu sem greiðslu til Al-Thani fyrir að leggja nafn sitt við viðskiptin. Mútugreiðslu.

Meðal þess sem kom fram á máli Harðar Felix Harðarsonar, verjanda Hreiðars Más, var að útgreiðsla lánsins hefði ekki átt sér stað fyrr en eftir að lánanefnd bankans samþykkti lánið. Þá sé rangt að segja það eignalaust, það hafi átt eigið reiðufé sem nam sömu upphæð og lánað var. Hreiðar hafi litið á þetta sem litla áhættu, þarna væru fjármunirnir þar til ráðist yrði í fjárfestingu. Félagið hafi verið stofnað í þeim eina tilgangi að fjárfesta í skuldabréfum útgefnum af Deutsche bank.

Ákært er fyrir umboðssvik vegna umræddra lánveitinga.

Milljarðar frá Mið-Austurlöndum

En einnig er í málinu ákært fyrir markaðsmisnotkun og segir í ákærunni að ranglega hafi verið látið líta svo út að Al-Thani hafi keypt 5,01% hlut í bankanum. Þó svo það hafi verið félag í hans eigu, Q Iceland Finance, var því félagið lánað fyrir kaupunum, af Gerland og Serval, félögum Ólafs og Al-Thani. Og þau félög áttu ekkert nema lánið sem þau fengu frá Kaupþingi. Þannig hafi Ólafur Ólafsson bæði komið að kaupunum og Kaupþing fjármagnað þau að fullu.

Sérstakur saksóknari segir að þegar tilkynnt var um viðskiptin hafi Kaupþing farið á flug, og það á óvenjulegum tíma því Lehman Brothers féllu í vikunni á undan. Markaðurinn hafi trúað því að erlendur gjaldeyrir streymdi frá Mið-Austurlöndum inn í Kaupþing. Þá hafi Hreiðar Már og Sigurður Einarsson, fyrrverandi stjórnarformaður bankans, komið fram í fréttatilkynningum og fjölmiðlum þar sem kaup Al-Thani voru lofuð. Og reyndar Ólafur Ólafsson einnig, af einhverjum ástæðum.

Það var svo ekki fyrr en eftir að Kaupþing féll, sem var reyndar ekki löngu síðar, að í ljós kom að bankinn fjármagnaði hlutafjárkaupin að fullu og að Ólafur Ólafsson var þátttakandi í gegnum félagið Gerland. „Þrátt fyrir að Al-Thani ætti alla heimsins peninga þurfti hann ekki að leggja fram krónu,“ sagði Björn Þorvaldsson, saksóknari í málinu.

Hann sagði að ekki væri hægt að líta á þetta öðru vísi en að fjárfestar og hluthafar bankans hefðu verið blekktir. „Það var markmið fléttunnar. Til þess var farið af stað.“

Sex ára fangelsi fyrir góðar ákvarðanir?

Eins og gefur að skilja voru verjendur ekki alveg sammála saksóknaranum. Hörður Felix sagði það einfaldlega rangt af saksóknara að draga upp mynd sýndarmennsku og blekkinga. Viðskiptin hafi verið afrakstur þrotlausrar vinnu stjórnenda bankans sem reyndu að laða fjárfesta frá Mið-Austurlöndum að bankanum. Þarna hafi verið um gríðarlega stóran feng að ræða enda einn af auðugustu mönnum veraldar sem var tilbúinn að fjáfesta.

Þá sé það óumdeilt að Al-Thani hafi lagt allar eigur sínar og aflahagi að veði gegn þessum 12,8 milljörðun sem hann tók að láni hjá Kaupþingi. Þetta átti enda að vera upphafið að einhverju miklu meira. 

Hörður sagði einnig að frá sjónarhóli bankans og hluthafa hans hafi þetta verið ein verðmætasta ákvörðun sem tekin var á síðustu dögum bankans. Það sé kjarni málsins og megi ekki týnast í gagnaflóði saksóknara. Sakborningar hafi ekki haft persónulega hagsmuni af þessum viðskiptum, heldur hafi eina ástæðan verið að styrkja bankann.

Svo benti hann á að slitastjórn Kaupþings hefði samkvæmt gjaldþrotalögum verið heimilt að rifta þessum viðskiptum. „Af hverju ætli slitastjórnin hafi ekki rift þessum viðskiptum. Jú, þau skiptu öllu málí. [...] Hún kemst að þeirri niðurstöðu að það sé ekki ástæða til að rekja viðskiptin til baka. Hún kemst að þeirri niðurstöðu að viðskiptin hafi verið góð. Þess vegna gengur þetta einfaldlega ekki upp [hjá sérstökum saksóknara].“

Hann nefndi það svo í síðari ræðu sinni að Hreiðar Már hafi lýst því hversu merkilegt honum þætti að sérstakur saksóknari fari fram á að hann verði lokaður inni í sex ár fyrir ákvarðanir sem ekki aðeins hann, heldur einnig bankinn og síðar slitastjórn telja góðar.

Hvað varðar fjármögnunina og að upplýsa um hana sagði Hörður að ef sakfellt verði fyrir þennan ákærulið þá sé ljóst að nóg verði að gera hjá sérstökum saksóknara og dómstólum á næstu árum enda liggi það fyrir að svo til öll hlutabréfaviðskipti á Íslandi séu þá talin markaðsmisnotkun. Meginþorri þeirra sé fjármagnaður af fjármálafyrirtæki sem beri áhættu. Og það sé aldrei upplýst um fjármögnunina, enda sé það ekki skylt.

Héraðsdómur Reykjavíkur kveður upp dóm í málinu 12. desember næstkomandi og ef taka á mið af málum af þessum toga verður dóminum áfrýjað til Hæstaréttar. Má því búast við niðurstöðu á fyrri hluta næsta árs.

Al Thani málið í Héraðsdómi Reykjavíkur
Al Thani málið í Héraðsdómi Reykjavíkur mbl.is/Eggert Jóhannesson
mbl.is

Innlent »

Aðalfundi Íslandspósts frestað

07:25 Aðalfundi Íslandspósts, sem fara átti fram í gær, var frestað um ótilgreindan tíma að beiðni handhafa hlutabréfa félagsins: fjármálaráðherra. Þar átti meðal annars að birta ársskýrslu, þar sem fram koma breytingar á kaupi og kjörum stjórnenda félagsins. Meira »

Andlát: Einar Sigurbjörnsson

05:30 Einar Sigurbjörnsson, fyrrverandi prófessor í guðfræði, lést á Vífilsstöðum 20. febrúar síðastliðinn á sjötugasta og fimmta aldursári. Meira »

Eftirlitið kostað milljarða króna

05:30 Ekki reyndist unnt að svara með fullnægjandi hætti fyrirspurn Birgis Þórarinssonar alþingismanns sem laut að rekstrarkostnaði gjaldeyriseftirlits Seðlabanka Íslands. Meira »

Krossgjafaskipti í burðarliðnum

05:30 Bið eftir nýrnagjöf ætti að styttast komist á samkomulag um svonefnd krossgjafaskipti innan Norðurlandanna en undirbúningur að því er vel á veg kominn. Meira »

Benda hvorir á aðra

05:30 Samtök atvinnulífsins og Eflingu greinir á um hvað felist í kröfugerð félagsins, en samtökin halda því fram að hún feli í sér frá 59% og upp í 82% hækkun á mánaðarlaunum eftir launaflokkum og aldursþrepi, þannig að núgildandi byrjunarlaun í lægsta þrepi færu úr 266.735 krónum í 425.000 krónur. Meira »

Semja skýrslu um bankastjóralaun

05:30 Bankasýsla ríkisins, sem fer með 98,2% eignarhlut ríkisins í Landsbankanum og 100% eignarhlut í Íslandsbanka, hefur sent Bjarna Benediktssyni, fjármála- og efnahagsráðherra, bréf, vegna launa og starfskjara framkvæmdastjóra félaga í meirihlutaeigu ríkisins. Meira »

Leyfa ekki innflutning á ógerilsneyddri mjólk

05:30 Ekki stendur til að leyfa innflutning á ógerilsneyddum mjólkurafurðum. Þetta kemur fram í svari sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins við yfirlýsingu Bændasamtaka Íslands (BÍ) og fréttum Morgunblaðsins í gær. Meira »

Verða opnar áfram

05:30 „Það eru spennandi tímar fram undan,“ segir Sigurður Þorgeir Jónasson, verslunarstjóri Toys'R'Us á Smáratorgi, þegar hann er spurður um framtíð verslananna hér á landi. Meira »

Verðið lægra en gengur og gerist

05:30 Af þeim 60 íbúðum sem byggingarsamvinnufélag Samtaka aldraðra byggir nú í Austurhlíð 10 í Reykjavík, í grennd við Kennaraháskólann, eru 53 seldar, en íbúðirnar verða afhentar um mitt ár 2021. Þetta eru fyrstu íbúðirnar sem félagið byggir sjálft síðan skömmu eftir hrun, eða í áratug. Meira »

Eins og að ganga inn í aðra veröld

Í gær, 23:45 „Ég ólst upp við mikla tónlist á mínu æskuheimili, pabbi er mjög músíkalskur og hann spilar á mörg hljóðfæri. En ég var alltaf frekar feimin og byrjaði ekki að syngja fyrr en ég var orðin táningur. Þegar ég byrjaði í Versló fór ég alveg á fullt í þetta, tók þátt í öllu sem ég gat í skólanum, öllum söngleikjum og söngkeppnum,“ segir Elín Harpa Héðinsdóttir. Meira »

Konan sigursælust

Í gær, 22:50 Kona fer í stríð í leikstjórn Benedikts Erlingssonar stóð uppi sem sigurvegari á Edduhátíðinni 2019 sem lauk á ellefta tímanum í kvöld. Kvikmyndin hafði verið tilnefnd til 10 verðlauna og vann þau öll, m.a. sem kvikmynd ársins, fyrir leikstjórn, handrit, leikkonu í aðalhlutverki og tónlist. Meira »

Smakkar ekki kökuna fyrr en hún hefur unnið

Í gær, 22:40 „Ég hef fyrst og fremst áhuga á faginu og metnað til að gera vel og framleiða góða vöru fyrir viðskiptavinina,“ segir Sigurður Már Guðjónsson, höfundur köku ársins 2019. Meira »

Egill Eðvarðsson heiðraður

Í gær, 22:35 Heiðursverðlaunahafi Eddunnar í ár er Egill Eðvarðsson, sem hefur starfað við íslenska sjónvarps- og kvikmyndagerð í hartnær 50 ár – og er enn að. Hann kveðst þó aldrei hafa leitt hugann sérstaklega að því að sjálfur ætti hann eftir að standa á sviðinu og taka á móti Eddu-verðlaunum. Meira »

Lagði Þjóðverjum lið við val á lagi

Í gær, 22:25 Einar Bárðarson dæmdi í kvöld í söngvakeppni þýska ríkissjónvarpsins (d. Unser lied für Israel), en Einar er landsmönnum meðal annars kunnugur fyrir að hafa samið lagið Birta (e. Angel) sem var framlag Íslands í Eurovision árið 2001 auk fjölda annarra slagara. Meira »

Eldur kom upp í bifreið á Bústaðavegi

Í gær, 22:14 Eldur kom upp í bifreið á gatnamótum Bústaðavegar og Litluhlíðar um áttaleytið í kvöld.  Meira »

Í verkfall fyrir loftslagið: Myndir

Í gær, 22:05 Fjöldi fólks, aðallega ungs fólks og nemenda, kom saman á Austurvelli í dag til þess að mótmæla aðgerðaleysi vegna loftslagsbreytinga. Ljósmyndari mbl.is fór á staðinn. Meira »

Vinna með virtu fólki í bransanum

Í gær, 21:45 „Við vorum búnir að vera á sama stað í átta ár og þurftum á ákveðinni breytingu að halda. Það er gott að prófa nýja hluti og kannski að taka skrefið upp á við,“ segir leikstjórinn Gunnar Páll Ólafsson. Meira »

Fjúkandi fiskikör í Ólafsvík

Í gær, 21:38 Lögreglan í Ólafsvík hefur lokað fyrir umferð á hafnarsvæði bæjarins vegna fiskikara og ruslatunna sem fjúka um svæðið. Auk hífandi roks er sjávarstaða afar há, en vindhviður í Ólafsvík hafa farið allt upp í 27 metra á sekúndu í kvöld. Meira »

1,6 milljónir fyrir ólögmæta handtöku

Í gær, 21:30 Landsréttur dæmdi karlmanni 1,6 milljónir króna í skaðabætur vegna handtöku og gæsluvarðhalds sem hann sætti í tvo sólarhringa auk einangrunar í sex sólarhringa. Maðurinn var grunaður um kynferðisbrot gegn 16 ára gamalli stúlku í félagi við fjóra aðra menn. Meira »
Nissan Qashqai 2018. Ekinn aðeins 14þ km. Ekki bílaleigubíll
https://bland.is/classified/entry.aspx?classifiedId=3933554 NISSAN QASHQAI, 4...
Gefins - áttu klink sem þú mátt missa?
Kattholt þiggur með þökkum smámynt (hvaðan sem er). Þetta fer til að fjármagna...
Mitsub pajeró 3,2 D 2001 til sölu
kemur á götuna 29 des 2001 ekinn aðeins 209.000 km 2 eigendur. bíl í fínu stand...
HARMONIKKUHURÐIR SPARA MIKIÐ PLÁSS
Margar viðartegundir og litir, smíðað eftir máli. Verð frá kr. 13.900,- Sími 6...