Orkuöryggi í hættu eftir 2020 án aðgerða

Búrfellsvirkjun er ein vatnsaflsvirkjana Landsvirkjunar. Aukin rafmagnsnotkun minni fyrirtækja og ...
Búrfellsvirkjun er ein vatnsaflsvirkjana Landsvirkjunar. Aukin rafmagnsnotkun minni fyrirtækja og almennings á næstu árum kallar á frekari framleiðslu að sögn prófessors við MIT sem hefur skoðað stöðu orkuöryggis hér á landi. Ljósmynd/Landsvirkjun

Haldi almennur vöxtur í raforkunotkun áfram hér á landi á næstu árum án þess að fjárfest verði í frekari orkuframleiðslu munu Íslendingar standa frammi fyrir mögulegum vanda varðandi orkuöryggi á komandi árum. Þetta kemur fram í skýrslu sem unnin var af sérfræðingum frá háskólastofnunum MIT í Bandaríkjunum og IIT Comillas á Spáni um orkuöryggi sem unnin var fyrir Orkustofnun, Landsvirkjun og Landsnet. Niðurstöður skýrslunnar voru kynntar á fundi í húsnæði Orkustofnunar í dag.

Ignacio J. Perez-Arriaga, prófessor við MIT, kynnti skýrsluna og sagði vandamálið hér á landi vera rafmagnskerfi sem er einangrað og gæti þar af leiðandi lent í vandræðum ef upp kæmu vandamál við orkuframleiðslu, til dæmis ef vetur væri hlýr og lítið væri um vatn til að fylla upp miðlunarlón. Þá sagði hann að dreifikerfið hér á landi væri ekki nægjanlega gott þar sem stífla gæti myndast á milli vestur- og austurhlutans. Þá kom einnig fram í skýrslunni að ráðast þyrfti í stefnumótun varðandi raforkuuppbyggingu hér á landi til lengri tíma hvað varðar vöxt, framleiðslu, flutning og sölu.

Vaxandi eftirspurn kallar á meiri framleiðslu

Perez-Arriaga segir að þrátt fyrir að hópurinn hafi bent á nokkra veikleika í íslensku raforkukerfi og komið með tillögur að bótum standi Ísland almennt mjög vel miðað við önnur lönd í þessu samhengi. Þannig sé raforkuframleiðsla hér þegar án útblásturs koltvísýrings og landið sé sjálfbært um raforku. Það sé til dæmis allt önnur staða en heimaland hans Spánn búi við sem hafi alla tíð flutt inn mikið magn raforku. „En með vaxandi eftirspurn þurfið þið að framleiða meira rafmagn,“ segir hann og vísar þar til lítilla og meðalstórra notenda.

Vandamálið með uppbygginguna hér er að hans sögn að það geti vantað frumkvæði í uppbygginguna samhliða því að engin opinber orkustefna sé um hvert skuli stefna í þessum efnum, hvort auka eigi framleiðslu og þá um hversu mikið og hvernig orkuvinnsla eigi að vera í forgangi.

Vilja að ríkisvaldið ákveði virkjanakosti og bjóði þá út

Í skýrslunni er bent á að gera þurfi stefnu sem sé áhugaverð fyrir fjárfesta. Leggja skýrsluhöfundar meðal annars til að farin sé svipuð leið og í Evrópu og víða í Bandaríkjunum þar sem notaðar séu ákveðnar markaðslausnir við að fá verð fyrir auðlindirnar. Hið opinbera ákveði þar staði og framkvæmdir sem megi fara í, en bjóði svo út viðkomandi stað, í stað þess að orkufyrirtækin standi í rannsóknum og leggi til að fara í ákveðna staði.

Ignacio J. Perez-Arriaga, prófessor við MIT.
Ignacio J. Perez-Arriaga, prófessor við MIT. Mynd/MIT

Huga þarf að orkuöryggi almennings og minni fyrirtækja

Hluti af orkuöryggi er að sögn Perez-Arriaga að almenningur og lítil og miðlungsstór fyrirtæki hafi greiðan aðgang að rafmagni á viðráðanlegu verði. Þetta séu þeir sem ekki geri langtímasamninga við orkufyrirtækin eins og stóriðjufyrirtæki og í dag sé þetta ört stækkandi hópur hér á landi. Hann segir þá hugmynd sem skýrsluhöfundar horfi til varðandi að tryggja stöðugt verð til þessa hóps sé að dreifingaraðili eins og Landsnet láti orkufyrirtækin bjóða í þessa sölu. Þannig sé öruggt að ákveðinn hluti raforkunnar fari í smásölu og líka að verðið taki ekki kippi upp á við ef til markaðsbrests kemur á raforkumarkaðinum. Var lagt til að samið yrði til 5-10 ára við nýjar virkjanir, en jafnvel árlega við núverandi virkjanir.

Perez-Arriaga segir að miðað við stöðuna í dag og áætlaða þróun í raforkunotkun ættu Íslendingar að geta stundað „business as usual“ áfram til ársins 2020 og að ekki væri hætta á skertu orkuöryggi nema í algjörum undantekningartilfellum, til dæmis ef það komi mjög heitir vetur eða þurrir og ekki náist að safna nægjanlega miklu í miðlunarlónin yfir sumartímann. Aftur á móti muni Íslendingar ekki komast af til ársins 2030 miðað við óbreytt ástand að hans sögn. Þar þurfi að koma til fjárfestinga í framleiðslu, því annars sé orkuörygginu ógnað.

Bera saman mismunandi uppbyggingarleiðir flutningskerfisins

Sem fyrr segir benti hópurinn á takmarkanir á flutningskerfinu sem Perez-Arriaga sagði verða að ráðast strax í að bæta. Hópurinn hafði skoðað gaumgæfilega bæði svokallaða hringleið með uppbyggingu á flutningskerfinu hringinn í kringum landið og svo með uppbyggingu „T-leiðar“ en þá er byggð lína yfir miðhálendið.

Perez-Arriaga sagði kostnaðinn við fyrri kostinn vera um 49,4 milljónir Bandaríkjadala á meðan T-leiðin kostaði 33,1 til 53 milljónir dala, eftir því hvort lögð yrði loftlína eða jarðstrengur. Sagði hann hringveginn því að jafnaði væntanlega vera dýrari kost, en á móti kæmi að hann myndi leysa fleiri vandamál varðandi flutningskerfið en T-leiðin. Sagði hann helstu óvissuna með hálendislínu vera veður og viðhaldskostnað sem gæti hækkað kostnaðinn við þá línu eitthvað. Helstu umhverfisþættir sem þarf að hafa í huga við báðar þessar leiðir er að hans sögn að með T-leiðinni er farið yfir hálendið, en raflínulögn þar hefur jafnan mætt nokkurri andstöðu. Varðandi hringleiðina segir hann að leggja þyrfti raflínur sunnan Vatnajökuls við Jökulsárlón.

Aðeins raunhæft ef mjög gott verð fæst gegnum sæstreng

Skýrsluhöfundar fjalla einnig um mögulegan sæstreng til Bretlands og áhrif hans á orkuöryggi. Segir Perez-Arriaga að slíkur strengur sé það besta sem í boði sé varðandi fullkomið orkuöryggi. Þá hafi menn aðgang að raforku frá Evrópu ef eitthvað komi upp á hér á landi. Á móti segir hann að til að sæstrengur sé raunhæfur þurfi að auka raforkuframleiðslu um 1.000 megavött og að mun ódýrari lausn til að ná næstum sama orkuöryggi sé einfaldlega að byggja upp frekari raforkuframleiðslu hér á landi án sæstrengs. Sagði hann að til að strengurinn myndi borga sig fjárhagslega þyrfti einnig að semja við Breta um aukaálag vegna græns uppruna orkunnar hér á landi og að slíkt álag þyrfti að vera umtalsvert. „Sæstrengurinn er ekki góður nema þið fáið mjög gott verð,“ sagði hann á fundinum og bætti við að hann gæti ekki svarað því hvort slíkt væri raunhæft.

mbl.is

Innlent »

Segja birtingu álits siðanefndar fráleita

Í gær, 23:07 Fjórir þingmenn Miðflokksins segja það fráleitt að álit ráðgefandi siðanefndar um Klaustursmálið svokallaða hafi verið birt á vef Alþingis í kvöld, áður en frestur til að skila andmælum rynni út. Í tilkynningu frá Miðflokknum segir að slíkt gangi gegn stjórnsýslulögum. Meira »

Renndu sér 100 sinnum fyrir SÁÁ

Í gær, 22:15 „Það er mikilvægt að hafa þetta opið fyrir þá sem þurfa að nýta sér þessa þjónustu,“ segir Kolbrún Ósk Jóhannsdóttir formaður Skólafélagsins Hugins í Menntaskólanum á Akureyri. Meira »

Nanna nuddar hunda

Í gær, 21:55 „Nudd er dýrum oft nauðsyn. Rétt eins og við mannfólkið hafa þau vöðva og sinar sem þurfa hreyfingu og aðhlynningu eigi vel að vera. Raunar er vitundin um vellíðan dýranna stöðugt að aukast, sem er gleðiefni,“ segir Nanna Lovísa Zóphaníasdóttir hundanuddari. Meira »

Yfir 250 jarðskjálftar í Öxarfirði

Í gær, 21:29 Jarðskjálftahrina hefur staðið yfir í Öxarfirði síðan síðastliðinn laugardag, hrinan er staðsett um 6 km suðvestur af Kópaskeri. Stærstu skjálftarnir sem hafa verið staðsettir eru á milli 2,5 og 3,1 að stærð. Yfir 250 skjálftar hafa verið staðsettir á svæðinu. Meira »

Hjólin snúast á ný

Í gær, 21:15 „Þetta var mjög erfitt. Ég er ótrúlega heppin og þakklát fyrir starfsfólkið. Þau stóðu sig svo vel öll sem eitt,“ segir Lísa Lotta Björnsdóttir leikskólastjóri í Lyngholti á Reyðarfirði. Í gær sneru átta starfsmenn og 14 börn aftur í skólann eftir þriggja vikna einangrun vegna mislingasmits. Meira »

Tóm vitleysa eða ósköp eðlilegt?

Í gær, 21:03 Formaður SAF og framkvæmdastjóri Eflingar eru ekki sammála um hvort það sé viðeigandi að hengja upp veggspjöld á hótelum þar sem ferðafólk er hvatt til að ferðast ekki með hópferðabílum í verkföllum á fimmtudag og föstudag. Meira »

Ekki einkasamtal á Klaustri

Í gær, 20:15 Það er mat meirihluta ráðgefandi siðanefndar, sem forsætisnefnd leitaði til vegna Klaustursmálsins svokallaða, að samtalið, sem átti sér stað á barnum Klaustri 20. nóvember milli sex þingmanna og var tekið upp, geti ekki talist einkasamtal. Meira »

Áskorun að ná til ferðamanna

Í gær, 20:05 „Þetta er einstakt á heimsvísu. Hvergi annars staðar í heiminum er vöktun náttúruvár jafn samþætt og hér á landi,“ segir Ingvar Kristinsson framkvæmdastjóri Eftirlits- og spásviðs Veðurstofu Íslands. Meira »

Öryggi farþega háð fiskiflotanum

Í gær, 18:50 „Það er bara ekki raunverulegur valkostur að segja að við munum ráða við svona stórt verkefni. Menn munu þurfa að miða sín viðbrögð við þá getu sem er til staðar,“ segir Jón Gunnarsson, formaður umhverfis- og samgöngunefndar Alþingis. Meira »

Píratar hafna tilskipun um höfundarrétt

Í gær, 18:04 „Þingflokkur Pírata mun beita sér gegn því að nýsamþykkt höfundarréttartilskipun Evrópusambandsins verði tekin upp í EES- samninginn óbreytt,“ að því er segir í fréttatilkynningu frá flokknum. Umdeild tilskipun um höfundarrétt var samþykkt á Evrópuþingi í dag. Meira »

Efla samstarf í varnar- og öryggismálum

Í gær, 17:36 Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra og Jeremy Hunt, utanríkisráðherra Bretlands, undirrituðu á fundi sínum í Lundúnum í dag samkomulag milli Íslands og Bretlands um að efla tvíhliða samstarf ríkjanna í varnar- og öryggismálum. Meira »

Markmiðið hafið yfir vafa

Í gær, 17:25 Eftirliti með fjárhag flugrekenda í því skyni að tryggja flugöryggi er alltaf hagað í samræmi við aðstæður hverju sinni.  Meira »

Óskar Hrafn samskiptastjóri VÍS

Í gær, 17:02 Óskar Hrafn Þor­valds­son hef­ur verið ráðinn sam­skipta­stjóri VÍS. Óskar tek­ur við af Andra Ólafs­syni sem hverf­ur til starfa á öðrum vett­vangi. Meira »

Glerbrot fannst í salsasósu

Í gær, 16:41 Aðföng hafa tekið úr sölu og innkallað Tostitos Chunky Salsa, medium, í 439,4 gramma glerkrukkum. Ástæða innköllunarinnar er sú að glerbrot fannst í einni krukku. Meira »

„Erum að vinna þetta mjög hratt“

Í gær, 16:29 Skúli Mogensen, forstjóri WOW air, segir að mikil vinna sé fram undan hjá félaginu en miklu máli skipti að hlutirnir gerist hratt næstu daga. „Við erum að vinna með öllum aðilum, kröfuhöfum og stjórnvöldum í að tryggja langtímafjármögnun félagsins. Þeirri vinnu miðar vel áfram,“ sagði Skúli í samtali við RÚV fyrr í dag. Meira »

Verði merkt með sýklalyfjanotkun

Í gær, 16:16 Þingmenn Miðflokksins hafa lagt fram frumvarp til breytingu á lögum um matvæli þess efnis að matvæli sem boðin eru til sölu verði merkt með upprunalandi og meðalnotkun sýklalyfja við framleiðslu matvæla í viðkomandi landi. Meira »

Upplýsingalög nái til dómstóla

Í gær, 15:58 Ríkisstjórnin afgreiddi í dag tvö frumvörp, annað um að upplýsingalög nái til allra þátta ríkisvalds, hitt um starfshætti í vísindum. Annars vegar er um að ræða löggjöf á sviði tjáningar-, fjölmiðla- og upplýsingafrelsis og hins vegar frumvarp sem fjallar um vandaða starfshætti í vísindum. Meira »

Sakfelldur fyrir meiri háttar skattabrot

Í gær, 15:56 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi karlmann í síðustu viku í sex mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Auk þess var maðurinn dæmdur til að greiða 49 milljónir króna í sekt. Meira »

Ekki í neinu jarðsambandi

Í gær, 15:45 Formaður FHG – fyrirtækja í hótel- og gistiþjónustu segir stéttarfélögin sem hafa átt í kjaraviðræðum við Samtök atvinnulífsins ekki vera í neinu jarðsambandi. Meira »
Harðviður til húsbygginga
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
Skrifstofuhúsnæði til leigu.
Óskað er eftir leigjendum fyrir skrifstofuhúsnæði að Hverfisgötu 76, 101 Reykja...
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 50 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
Skákborð vandað palesander
til sölu vandað skákborð. kr.45 þúsund.uppl.8691204...