Leggja til friðlýsingu þriggja svæða

Mælifell er á því vatnasviði Hólmsár, ofan Einhyrnings, sem lagt ...
Mælifell er á því vatnasviði Hólmsár, ofan Einhyrnings, sem lagt er til að verði friðað fyrir orkunýtingu. mbl.is/RAX

Umhverfisstofnun hefur lagt fram til kynningar friðlýsingu þriggja svæða á hálendinu fyrir orkunotkun á grundvelli flokkunar þeirra í verndarflokk rammaáætlunar. Svæðin sem um ræðir eru vatnasvið Hólmsár, Jökulfalls og Hvítár og Tungnaár. Þetta er í fyrsta skipti sem sendar eru út til umsagnar tillögur að friðlýsingum einvörðungu á grunni rammaáætlunar.

Friðlýsingin nær ekki til virkjanahugmynda sem komið hafa til umfjöllunar og eru neðar í vatnasviði ánna.

Stórt skref í náttúruvernd

„Þessar friðlýsingar eru stórt skref í náttúruvernd á Íslandi og loksins sjáum við til lands

Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra.
Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra.

hvað varðar að uppfylla lagaskyldur okkar um vernd svæða í rammaáætlun,“ segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra. „Fleiri svæði koma á næstu vikum.“

Svæðin hafa öll verið í verndarflokki rammaáætlunar samkvæmt samþykkt Alþingis frá árinu 2013. Frestur til athugasemda við friðlýsingartillögurnar er til og með 14. desember.

Í rammaáætlun eru virkjanakostir sem fram koma flokkaðir í þrjá flokka: Nýtingarflokk, biðflokk og verndarflokk. Til að tryggja endanlega verndun eru svæði friðlýst. 

Guðmundur Ingi kynnti áform um átak í friðlýsingarmálum á fundi ríkisstjórnarinnar í sumar. Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar er kveðið á um slíkt átak, þar með talið að friðlýsa svæði sem eru í verndarflokki rammaáætlunar, svæði á eldri náttúruverndaráætlun sem og að beita friðlýsingum sem stjórntæki á viðkvæmum svæðum sem eru undir álagi ferðamanna.

Tillaga að friðlýsingu vatnasviðs Jökulfalls og Hvítár í Árnessýslu.
Tillaga að friðlýsingu vatnasviðs Jökulfalls og Hvítár í Árnessýslu. Af vef Umhverfisstofnunar

Varðandi friðlýsingartillögurnar sem nú hafa verið kynntar bendir Guðmundur á að tillögurnar miði að því að umrædd svæði verði friðuð fyrir orkunotkun samkvæmt lögum um rammaáætlun. Ekki sé verið að fjalla um aðra friðlýsingu, s.s. vegna annarrar landnýtingar. Á þeim verða hins vegar ekki reistar stærri virkjanir. Í heild eru í verndarflokki rúmlega tíu svæði með um tuttugu virkjanakostum sem ekki njóta enn friðlýsingar.

Minni virkjarnir ekki í rammaáætlun

Í rammaáætlun er ekki fjallað um virkjanakosti á vatnsafli sem eru undir 10 MW og í jarðvarma undir 50 MW. Hugmyndum um slíkar virkjanir hefur fjölgað nokkuð síðustu ár og fara því ekki til umfjöllunar í verkefnastjórn rammaáætlunar hverju sinni. Guðmundur Ingi segir til greina koma að endurskoða þessi stærðarmörk.

„Við höfum séð ýmsar virkjanahugmyndir skjóta upp kollinum sem eru rétt undir tíu megavöttum en gætu valdið umtalsverðum og jafnvel heilmiklum umhverfisáhrifum. Þannig að ég tel að það sé framtíðarverkefni að endurskoða þessi viðmið.“

Tillaga að friðlýsingu vatnasviðs Hólmsár.
Tillaga að friðlýsingu vatnasviðs Hólmsár. Af vef Umhverfisstofnunar

Að loknum kynningartíma tillagnanna tekur Umhverfisstofnun saman umsögn um framkomnar athugasemdir og vísar tillögu að friðlýsingarskilmálum til ráðherra.

Rannsaka efnahagsleg áhrif

Guðmundur Ingi segir að í tengslum við átak í friðlýsingum sé verið að efla vinnu við að greina tækifæri sem geta falist í friðlýsingum, þ.e. efnahagsleg tækifæri byggða með tilliti til byggðaþróunar. „Í því tilliti settum við í gang fyrr á þessu ári rannsókn á efnahagslegum áhrifum ellefu friðlýstra svæða á landinu,“ segir Guðmundur Ingi en rannsóknin er unnin af Hagfræðistofnun Háskóla Íslands. Þar er fylgt aðferðafræði sem beitt hefur verið í Bandaríkjunum og Finnlandi. Henni hefur þegar verið beitt á eitt friðlýst svæði á Íslandi: Þjóðgarðinn Snæfellsjökul.

„Niðurstaða þeirrar rannsóknar var sú að friðlýsingin skilaði 3,9 milljörðum króna árlega í þjóðarbúið og af því yrðu um 1,8 milljarðar eftir heima í héraði.“

Ráðherrann segist eiga von á að niðurstöðurnar liggi fyrir nú í haust og verði kynntar á Umhverfisþingi í byrjun nóvember. „Með þessu erum við að reyna að auka þekkingu á efnahagslegu mikilvægi friðlýstra svæða fyrir þjóðfélagið og nærsamfélagið.“

Styrkja byggðir með friðlýsingum

Að auki verður senn ýtt úr vör verkefni þar sem greina á tækifæri byggða á svæðum sem eru á eldri náttúruverndaráætlunum en hafa ekki enn verið friðlýst. „Það er ekkert launungarmál að það hefur gengið mjög hægt að friðlýsa ýmis svæði sem eru á náttúruverndaráætlunum,“ segir Guðmundur Ingi. „Þetta er okkar leið til þess að nálgast viðfangsefnið út frá bæði náttúruvernd og efnahagslegum hagsmunum. Markmiðið er að styrkja með friðlýsingum, ekki bara vernd náttúrunnar, heldur líka byggðaþróun, sérstaklega í dreifðari byggðum, greina hvaða tækifæri felast í því fyrir þessar byggðir að svæði hljóti friðlýsingu og fái þar með ákveðinn sess, nokkurs konar merkimiða, enda merkileg og mikilvæg náttúruverndarlega séð.“

Tillaga að friðlýsingu vatnasviðs Jökulfalls og Hvítár í Árnessýslu.
Tillaga að friðlýsingu vatnasviðs Jökulfalls og Hvítár í Árnessýslu. Af vef Umhverfisstofnunar

Hagfræðistofnun Íslands vinnur nú að rannsóknaráætlun í tengslum við þetta verkefni. Guðmundur vonast til að verkefnið geti svo hafist bráðlega. Hann segir ekki endanlega búið að ákveða hvaða svæði verða fyrir valinu en að við valið sé litið til eldri náttúruverndaráætlana og mögulega annarra svæða. „Þetta er verkefni sem þarf að vinna með heimafólki alveg frá upphafi.“

Guðmundur Ingi segir mikilvægt að fræða fólk um hvað felst í því þegar svæði er friðlýst. Margir flokkar friðlýsinga séu í boði. „Það er útbreidd mýta að það að friðlýsa eitthvað þýði að þar með megi lítið sem ekkert aðhafast í framhaldinu. En innan friðlýstra svæða, eins og Vatnajökulsþjóðgarður er gott dæmi um, er rými fyrir ákveðna landnýtingu, svo sem beit og veiðar.“

mbl.is

Innlent »

Landsréttur hafnaði kröfum þingmanna

21:05 Landsréttur staðfesti í dag úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur varðandi kröfu fjögurra þingmanna Miðflokksins um gagnaöflun og vitnaleiðslur fyrir héraðsdómi vegna Klausturmálsins. Ragnar Aðalsteinsson, lögmaður Báru Halldórsdóttur, staðfestir þetta í samtali við mbl.is. Meira »

Heldur sögunni til haga

21:00 Tvær heimildarmyndir eftir Martein Sigurgeirsson voru frumsýndar fyrir skömmu. Önnur er um Skólahljómsveit Kópavogs og hin um sögu landsmóta Ungmennafélags Íslands á Suðurlandi sem fram hafa farið þar frá 1940. Meira »

Að þora að tala um tilfinningar

20:30 Samskipti barna og unglinga fara mikið fram í textaformi og með tjáknum eða myndum. Á námskeiði hjá Lovísu Maríu Emilsdóttur og Guðrúnu Katrínu Jóhannesdóttur æfa krakkar sig meðal annars í því að gera eitthvað saman án þess að það sé tæki á milli þeirra, sími, ipad eða tölva. Meira »

Eyða æfingasprengju á Ísafirði

20:27 „Þetta er sennilega æfingasprengja frá seinna stríði,“ segir Ásgeir Guðjónsson sprengjusérfræðingur hjá Landhelgisgæslu Íslands í samtali við mbl.is, en hann er að störfum á Ísafirði þar sem tilkynnt var um torkennilegan hlut sem fannst í grunni húss við Þvergötu. Meira »

Rannsaka óþekktan hlut á Ísafirði

19:20 Sprengjusérfræðingar frá Landhelgisgæslu Íslands hafa verið kallaðir til Ísafjarðar, eftir að húsráðandi þar í bæ tilkynnti lögreglu um óþekktan hlut sem hann fann við framkvæmdir í húsnæði sínu. Ekki liggur fyrir hvort um sprengju er að ræða eður ei, segir húsráðandi við mbl.is. Meira »

Fimmtíu íbúðir afhentar í lok febrúar

18:36 Verið er að leggja lokahönd á fimmtíu íbúðir í Bríetartúni 9-11 og til stendur að afhenda þær í lok febrúar. Meðalverð íbúðanna í byggingunum er 64 milljónir. Meira »

Mynduðu ökumenn við Reykjanesbraut

18:27 Lögregla myndaði í dag brot 31 ökumanns á Reykjanesbraut í Hafnarfirði í dag, en lögregla fylgdist með ökutækjum sem óku Reykjanesbraut í norðurátt, til móts við Brunnhóla. Meira »

Sektaður vegna vændiskaupa

18:15 Fyrrverandi yfirlögregluþjónn á Vesturlandi var sektaður um 100.000 kr. í nóvember síðastliðnum vegna vændiskaupa. Þá hafði hann þegar beðist lausnar frá störfum sínum, en það gerði hann 1. júlí í fyrra. Frá þessu er greint á vef RÚV. Meira »

Bónorð í beinni á HM (myndskeið)

18:00 Skemmtilegt augnablik átti sér stað fyrir leik Íslands og Japans á heimsmeistaramótinu í handknattleik fyrr í dag þegar allra augu í stúkunni beindust að bónorði sem fram fór í beinni í Ólympíuhöllinni í München. Meira »

Heilbrigðisstefna samþykkt í ríkisstjórn

17:35 Þingsályktunartillaga Svandísar Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra um heilbrigðisstefnu til ársins 2030 var til umfjöllunar í ríkisstjórn í gær og samþykkt var að senda hana til þingflokka. Að lokinni umfjöllun í þingflokkum verður tillagan lögð fyrir Alþingi þar sem ráðherra mælir fyrir henni. Meira »

Bilunin hjá RB hefur verið löguð

17:31 Bilun sem kom upp í búnaði hjá Reiknistofu bankanna í nótt, og gerði það að verkum að ekki var hægt að sjá hreyfingar í netbanka Íslandsbanka og Landsbanka, hefur verið leyst og búið er að uppfæra yfirlit í netbönkum. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu. Meira »

Bandarískir hermenn létust í Sýrlandi

16:41 Fjórir bandarískir hermenn eru sagðir á meðal þeirra sextán sem eru látnir eftir sprengjuárás í norðurhluta Sýrlands í dag, nánar tiltekið í bænum Manjib. Hryðjuverkasamtökin Ríki íslams hafa lýst yfir ábyrgð á árásinni. Meira »

Tryggi hlutastörf fólks með skerta starfsgetu

16:10 Forsætisráðherra tekur undir með ÖBÍ og Þroskahjálp og setur í gang vinnu við að móta stefnu um hlutastörf hjá hinu opinbera fyrir fólk með skerta starfsgetu. Þetta kemur fram á vef Öryrkjabandalagsins. Meira »

Sáttmálinn gildi óháð stöðu barna

16:10 UNICEF á Íslandi áréttar að Barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna gildir um öll börn innan landamæra Íslands, óháð lagalegri stöðu þeirra. Fyrir héraðsdómi verður tekist á um úrskurð Útlendingastofnunar þess efnis að vísa skuli nítján mánaða gamalli stúlku og foreldrum hennar úr landi. Meira »

Ástin, Fíasól og Þjáningarfrelsið best

15:55 Fjöruverðlaunin, bókmenntaverðlaun kvenna, voru afhent í 13. sinn við hátíðlega athöfn í Höfða fyrir stundu. Verðlaunaðar voru bækurnar Ástin, Texas; Fíasól gefst aldrei upp og Þjáningarfrelsið – óreiða hugsjóna og hagsmuna í heimi fjölmiðla. Meira »

Fjöldi erlendra ríkisborgara 44.276

15:32 Fjöldi erlendra ríkisborgara sem búsettir eru hér á landi var alls 44.276 1. janúar samkvæmt fréttatilkynningu frá Þjóðskrá og hafði þeim fjölgað um 6.465 manns frá 1. desember 2017. Meira »

Greinir á um leiðréttingu

14:50 Tryggingastofnun hefur reiknað örorkulífeyri til þeirra sem hafa verið búsettir erlendis hluta ævinnar rangt í lengri tíma, en Öryrkjabandalag Íslands og félagsmálaráðuneytið greinir á um hvort fyrningarfrestur skuli vera á kröfum þeirra sem hafa fengið greiðslur sínar frá Tryggingastofnun skertar. Meira »

Erfitt á meðan úrræða er beðið

14:33 „Það er staðreynd að við munum ekki ráða við fyrirkomulagið til lengdar ætlum við að halda áfram að setja fjármuni í uppbyggingu á kerfinu eins og það er,“ segir Ólafur Þór Gunnarsson, þingmaður Vinstri grænna og varaformaður velferðarnefndar Alþingis. Meira »

Stunguárás í Fjölsmiðjunni

14:32 Unglingspiltur var handtekinn vegna líkamsárásar en hann réðst með eggvopni á nema við Fjölsmiðjuna í Kópavogi í hádeginu. Lögreglan í Kópavogi segir málið í rannsókn hjá miðlægri rannsóknardeild lögreglu. Meira »
Mynd eftir Ásgrím Jónsson
Til sölu olíumálverk eftir Ásgrím Jónsson, Húsafell, Uppl. í s. 772-2990 eða á ...
Söngkona óskast Óska eftir Söngkonu c.a
Söngkona óskast Óska eftir söngkonu ca 40-50 ára. Uppl. antonben@simnet.is...
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 50 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...