Lyfin ráða för í lækningum

mbl.is/Ómar

Læknar eru í dag ekki að nálgast sjúklinga út frá þeirra þörfum heldur miklu frekar lyfjum, segir Ófeigur Tryggvi Þorgeirsson, fagstjóri lækninga á heilsugæslunni í Grafarvogi. Hann og fleiri læknar sem fluttu erindi á Læknadögum um notkun ópíóíða lyfja eru sammála um að slíkum lyfjum sé of oft ávísað.

Ófeigur Tryggvi var meðal þeirra sem fluttu erindi á málstofunni „Fimm­tíu skugg­ar ópíóíða“ hvað þurfa ís­lensk­ir lækn­ar að vita um þá? á Lækna­dög­um í Hörpu í morg­un.

Hann tók dæmi af sjálfum sér sem heilsugæslulækni. Á tveimur dögum endurnýjaði hann 15  lyfseðla fyrir ópíóíða lyf en í flestum tilvikum var um að ræða parkódín forte. Í átta af 15 tilvikum var viðkomandi á fleiri lyfjum, svo sem svefnlyfjum eða benzódíazepín-lyfjum sem eru róandi lyf .

Að sögn Ófeigs var þetta upp til hópa fólk sem hann hafði aldrei séð áður og hann velti því fyrir sér hvort það sé vilji fyrir því að fólk sé einfaldlega í áskrift eftir slíkum lyfjum. Til að mynda fólk sem glímir við þráláta verki. 

Hann fjallaði meðal annars um rannsókn sem unnin var fyrir nokkrum árum sem sýndi fram á að því meiri sem erfiðleikar fólks voru því ósáttara var það með þjónustu heilbrigðiskerfisins. Að læknar  gefi sér allt of lítinn tíma til að ræða við sjúklinga. Ófeigur segir að læknar eigi að taka þetta til sín og viðurkennir að hann hafi ekki tíma til að sinna fólki eins og hann vildi helst. 

Koma á sameiginlegum skilningi lækna og sjúklinga

Eitt af því sem Ófeigur leggur til að læknar geri er að sjúklingamiða ekki þjónustuna heldur eigi að breyta ferlinu þannig að sameiginlegur skilningur sé á milli læknis og sjúklings. Því það sé ekki bara hlutverk lækna að halda sjúklingnum ánægðum. Það felist meðal annars í því að gefa ekki ópíóíða lyf nema af vel athuguðu máli.

Magnús Jóhannesson, læknir í lyfjateymi embættis landlæknis, flutti erindi um notkun ópíóíða og tengsl við lyfjaeitranir. Hann fór yfir tölur um notkun ópíóíða á Íslandi en notkunin hér er mun meiri en á öðrum Norðurlöndum og þótt víðar væri leitað. Til að mynda væru dauðsföll vegna lyfjaeitrana átta sinnum algengari hér en í Þýskalandi.

Blandan heimskuleg lyfjafræðilega séð

Eitt af þvi sem embætti landlæknis hefur varað við er notkun SEM-hóstamixtúru sem er ávísað á alla aldurshópa, þar á meðal börn. Mixtúran innheldur bæði kódein og dypenhydramín sem dregur úr verkunum lyfsins. „Lyfjafræðilega er þessi blanda því heimskuleg,“ segir Magnús en mikil aukning hefur orðið í ávísunum á mixtúrunni. 

Hver barna­skeið (10 ml) af mixt­úr­unni inni­held­ur um 25 mg af kó­deini. Til sam­an­b­urðar inni­held­ur ein tafla af Par­kod­in forte 30 mg af kó­deini og er því um sterkt lyf að ræða. SEM-mixt­úr­an er mikið notuð við hósta. Sam­fara mik­illi aukn­ingu í notk­un mixt­úr­unn­ar handa börn­um hef­ur þeim börn­um fækkað sem fengu Par­kod­in eða Par­kod­in forte.

Væntanlega og vonandi að sögn Magnsar verður hætt að gefa lyfið hér á landi en um forskriftarlyf er að ræða.

Al­var­leg­asta auka­verk­un ópíóíða er önd­un­ar­bæl­ing og eru viss­ir hóp­ar, m.a. börn og aldraðir, viðkvæm­ari en aðrir. Þeir sem umbrjóta kó­dein hratt eru í veru­legri hættu á að fá al­var­leg­ar auka­verk­an­ir. Alls fengu 5.844 ein­stak­ling­ar ávísað SEM-mixtúru árið 2016 sem er 19% aukn­ing frá 2015.

Eitt þeirra ópíóða sem talsvert hefur verið rætt um er tramadól en eitthvað dró tímabundið úr notkun þess hér á landi þegar það var gert lyfseðilsskylt. Magnús segir að það ekkert hættuminna en mörg önnur lyf í þessum flokki og í Svíþjóð sé smygl á því vaxandi vandamál. Hann segir að ekki liggi fyrir tölur um hvort því sé smyglað hingað til lands en óhætt sé að tala um sprengingu í Svíþjóð frá árinu 2015.

Magnús kom einnig inn á dauðsföll vegna lyfja og segir hann að megninu til vera ungt fólk sem deyr af ofneyslu lyfja. Yfirleitt sé þetta ungt fólk sem ekki hefur fengið lyfjunum ávísað á sitt nafn heldur lyf sem gangi kaupum og sölum. 

Lyfjaeitranir eru miklu miklu fleiri en lyfjadauðsföllin og biður Magnús lækni um nota lyfjagagnagrunninn óspart og alls ekki ekki ávísa ópíóíða lyfjum nema bráða nauðsyn beri til.

Hjalti Már Björns­son bráðalækn­ir á bráðamót­töku Land­spít­al­ans, segir að fólk verði að átta sig á því að ópíóðar eru skaðlegir og þeir geta drepið. Alltaf verði að vega og meta hvort lyfið gerir meira gagn eða ógagn.

Verður að meta hvern og einn – ekki sama sem gildir um manneskju sem er búin að vera lengi á lyfjum en þá sem er ekki notar stöðugt lyf, segir hann en þeir læknar sem töluðu í málstofunni tóku almennt undir það sjónarmið að leita ætti leiða til að draga úr notkun ópíóíða vegna þeirrar hættu sem ákveðinn hópur er í varðandi fíkn. Ef nota eigi slík lyf eigi að gæta þess að ávísa þeim í litlum skömmtum og til skamms tíma. 

mbl.is

Innlent »

Hugsað til að létta ráðherra lífið

Í gær, 23:31 Fulltrúi í dómnefnd um hæfi dómara lét þess getið í umræðum í málstofu á lagadeginum í lok síðasta mánaðar að nefndin hefði valið þá leið að meta 15 umsækjendur hæfa í 15 embætti Landsréttardómara til þess að létta dómsmálaráðherra lífið svo hann þyrfti ekki sjálfur að velja á milli umsækjenda og hætta sér þannig út í pólitískar deilur. Meira »

Strætó og Tólfan í samstarf

Í gær, 23:04 Strætó og Tólfan hafa tekið höndum saman fyrir HM í Rússlandi og ætla að búa til heilmerktan Stuðningsmannavagn tileinkaðan íslenska landsliðinu í fótbolta. Meira »

Vilja ekki vera í sumarfríi

Í gær, 22:25 „Við erum vinir með leiklistarbakteríu sem skildum ekki hvers vegna leikhúsin fara alltaf í sumarfrí,“ segir Anna Bergljót Thorarensen, einn af stofnendum leikhópsins Lottu. Meira »

Veittu enga lögfræðiráðgjöf

Í gær, 21:48 HS orka veitti enga lögfræðiráðgjöf við oddvita og hreppsnefnd Árneshrepps um málefni Hvalárvirkjunar. Að mati fyrirtækisins hefur hið andstæða komið fram í fréttum. Þetta kemur fram í tilkynningu frá fyrirtækinu, en tölvupóstar sem staðfesta þetta að mati fyrirtækisins voru sendir mbl.is samhliða tilkynningunni og má í heild sinni finna í viðhengi neðst í fréttinni. Meira »

„Ég veit þeir verða alveg að drepast“

Í gær, 21:21 Það eru ekki margir sem stunda sundpóló á Íslandi, íþróttin var engu að síður fyrsta liðaíþróttinn sem Ísland keppti í á ólympíuleikum og var það árið 1936 í Berlín. Mjölnir og Grandi 101 Crossfit muni reyna með sér í sundpóló í góðgerðaskyni sem hluti af sundpólóleikum á laugardag. Meira »

Snýst um að lifa af

Í gær, 21:01 „Ég hef selt mig, ég hef þurft að gera ýmislegt, brjótast inn, ég hef verið í yfirgefnum húsum. Þetta snerist bara um að lifa af. Og það er bara survival [lífsbjörg] fyrir mig að selja mig. Hvað átti ég að gera?“ Þetta seg­ir kven­fangi sem Arn­dís Vil­hjálms­dótt­ir, geðhjúkr­un­ar­fræðing­ur og meist­ara­nemi, ræddi við. Meira »

Fara á Barnaspítala hringsins

Í gær, 21:00 Sýningar- og körfuboltalið Harlem Globetrotters heldur sýningu í Keflavík og Reykjavík á næstunni. Björgvin Rúnarsson, umboðsmaður liðsins, fór yfir aðdraganda þess og sagði hlustendum K100 frá liðinu og dagskrá þess hér á landi. Meira »

„Skipulögð árás á ísraelskt landsvæði“

Í gær, 20:51 „Umfjöllun fjölmiðla virðist einhliða," var á meðal þess sem Raphael Schutz, sendiherra Ísraels gagnvart Noregi og Íslandi, sagði á blaðamannafundi í Reykjavík í dag, en hann er í sérstakri heimsókn á Íslandi þar sem hann ræddi um nýleg átök Ísraels og Palestínu og umræður um þau hér á landi. Meira »

Flotið um í þyngdarleysi á Hlemmi

Í gær, 20:45 Á Rauðarárstígnum rétt hjá Hlemmi Mathöll er nú hægt að upplifa að fljóta í þyngdarleysi í sérstökum flottönkum. Slíkir tankar hafa meðal annars verið notaðir af NASA og af bandaríska hernum til að rannsaka mannshugann. Meira »

Nýr nytjamarkaður í Hafnarfirði

Í gær, 20:25 Í Dalshrauni í Hafnarfirði var nýverið opnaður bjartur og fallegur nytjamarkaður á vegum ABC barnahjálpar. Þar kennir ýmissa grasa, en á nytjamarkaðnum er hægt að kaupa allt frá golfkúlum yfir í falleg antíkhúsgögn. Meira »

Fjórfalt fleiri ábendingar til Þjóðskrár

Í gær, 20:19 Samkvæmt upplýsingum sem mbl.is hefur fengið frá Þjóðskrá Íslands hefur stofnunin til skoðunar lögheimilisskráningu fjögurra frambjóðenda. Ábendingum vegna rangrar skráningar lögheimilis fyrir maímánuð hefur til þessa fjölgað um 464% milli ára. Meira »

Keyrði undir áhrifum inn á skólalóð

Í gær, 20:11 Karlmaður á fertugsaldri hlaut tveggja mánaða skilorðsbundinn dóm í Héraðsdómi Reykjavíkur í gær fyrir umferðar- og hegningarlagabrot. Maðurinn var handtekinn 1. júlí árið 2016 eftir eftirför lögreglu, en hann hafði þá m.a. ekið bifreið sinni undir áhrifum ávana- og fíkniefna inn á skólalóð Hofsstaðaskóla. Meira »

Menning sem lítur á lyf sem lausn

Í gær, 19:16 Starfshópur, sem falið var að gera tillögur um aðgerðir til að stemma stigu við mis- og ofnotkun geð- og verkjalyfja, skilaði heilbrigðisráðherra í dag skýrslu með tillögum sínum. Fjallað er í skýrslunni um misnotkun lyfseðilsskyldra lyfja sem víða er vaxandi vandamál. Meira »

Borgarbúar munu kjósa um borgarlínu

Í gær, 19:10 Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri, segir borgarstjórnarkosningarnar á laugardaginn meðal annars snúast um borgarlínu. Hann er opinn fyrir hugmynd um fluglest. Eyþór Arnalds, borgarstjóraefni Sjálfstæðisflokksins, segir húsnæðisvanda eiga þátt í að samkeppnishæfni borgarinnar hafi minnkað. Meira »

Stefáns Hilmarsson bæjarlistamaður

Í gær, 18:48 Stefán Hilmarsson tónlistarmaður var útnefndur bæjarlistamaður Kópavogs 2018 við hátíðlega athöfn í Gerðarsafni í dag. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá Kópavogsbæ. Stefán, sem er fæddur 1966, hefur starfað við tónlist meira eða minna frá tvítugsaldri. Meira »

Í framboði í Reykjavík búsett í Garðabæ

Í gær, 18:45 Ásthildur Lóa Þórsdóttir, frambjóðandi Framsóknarflokksins í Reykjavík og formaður Hagsmunasamtaka heimilanna, staðfestir við mbl.is að hún hafi fært lögheimili sitt úr Garðabæ til Reykjavíkur, þrátt fyrir að halda búsetu sinni óbreyttri í Garðabæ. Meira »

„Útfararstjóri“ dæmdur fyrir skattalagabrot

Í gær, 18:44 Karlmaður á fimmtugsaldri, Gunnar Rúnar Gunnarsson, var í gær dæmdur í sex mánaða fangelsi fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Honum var gert að sök að hafa staðið skil á efnislega röngum virðisaukaskattskýrslum tveggja einkahlutafélaga. Meira »

Stærsta skemmtiferðaskip á Íslandi

Í gær, 18:32 Stærsta skemmtiferðaskip sem til Íslands kemur í sumar er væntanlegt til Reykjavíkur á laugardag. Skipið, sem ber nafnið MSC Meraviglia, verður stærsta skemmtiferðaskip sem hingað hefur komið. Meira »

Fangelsi fyrir að nauðga vinkonu

Í gær, 18:23 Karlmaður var í dag dæmdur í tveggja ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur fyrir að nauðga vinkonu sinni og til þess að greiða henni 1,8 milljónir króna í miskabætur auk vaxta. Þá var hann dæmdur til þess að greiða tæplega 2,5 milljónir króna í málskostnað. Meira »
Legupressur 50 Tonna.
50 Tonna legupressur loft / glussadrifnar, snilldargræja á fínu tilboðsverði nú...
Kolaportið alltaf gott veður!
Góða veðrið og góða skapið er í KOLAPORTINU!...
Íbúð í 101 Rvk. til leigu gegn vinnu
55 fm íbúð í 101 Reykjavík er til leigu gegn húshjálp og garðvinnu. Gæti hentað ...
PENNAR
...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9. Gön...
Leikskóli seltjarnarnes
Leikskólakennsla
Leikskóli Seltjarnarness Leikskólabör...
Fræðslufulltrúi 50%
Önnur störf
Fræðslufulltrúi - 50...
Tónlistarkennari
Önnur störf
Það vantar tónlistarkennara norður Tó...