Lyfin ráða för í lækningum

mbl.is/Ómar

Læknar eru í dag ekki að nálgast sjúklinga út frá þeirra þörfum heldur miklu frekar lyfjum, segir Ófeigur Tryggvi Þorgeirsson, fagstjóri lækninga á heilsugæslunni í Grafarvogi. Hann og fleiri læknar sem fluttu erindi á Læknadögum um notkun ópíóíða lyfja eru sammála um að slíkum lyfjum sé of oft ávísað.

Ófeigur Tryggvi var meðal þeirra sem fluttu erindi á málstofunni „Fimm­tíu skugg­ar ópíóíða“ hvað þurfa ís­lensk­ir lækn­ar að vita um þá? á Lækna­dög­um í Hörpu í morg­un.

Hann tók dæmi af sjálfum sér sem heilsugæslulækni. Á tveimur dögum endurnýjaði hann 15  lyfseðla fyrir ópíóíða lyf en í flestum tilvikum var um að ræða parkódín forte. Í átta af 15 tilvikum var viðkomandi á fleiri lyfjum, svo sem svefnlyfjum eða benzódíazepín-lyfjum sem eru róandi lyf .

Að sögn Ófeigs var þetta upp til hópa fólk sem hann hafði aldrei séð áður og hann velti því fyrir sér hvort það sé vilji fyrir því að fólk sé einfaldlega í áskrift eftir slíkum lyfjum. Til að mynda fólk sem glímir við þráláta verki. 

Hann fjallaði meðal annars um rannsókn sem unnin var fyrir nokkrum árum sem sýndi fram á að því meiri sem erfiðleikar fólks voru því ósáttara var það með þjónustu heilbrigðiskerfisins. Að læknar  gefi sér allt of lítinn tíma til að ræða við sjúklinga. Ófeigur segir að læknar eigi að taka þetta til sín og viðurkennir að hann hafi ekki tíma til að sinna fólki eins og hann vildi helst. 

Koma á sameiginlegum skilningi lækna og sjúklinga

Eitt af því sem Ófeigur leggur til að læknar geri er að sjúklingamiða ekki þjónustuna heldur eigi að breyta ferlinu þannig að sameiginlegur skilningur sé á milli læknis og sjúklings. Því það sé ekki bara hlutverk lækna að halda sjúklingnum ánægðum. Það felist meðal annars í því að gefa ekki ópíóíða lyf nema af vel athuguðu máli.

Magnús Jóhannesson, læknir í lyfjateymi embættis landlæknis, flutti erindi um notkun ópíóíða og tengsl við lyfjaeitranir. Hann fór yfir tölur um notkun ópíóíða á Íslandi en notkunin hér er mun meiri en á öðrum Norðurlöndum og þótt víðar væri leitað. Til að mynda væru dauðsföll vegna lyfjaeitrana átta sinnum algengari hér en í Þýskalandi.

Blandan heimskuleg lyfjafræðilega séð

Eitt af þvi sem embætti landlæknis hefur varað við er notkun SEM-hóstamixtúru sem er ávísað á alla aldurshópa, þar á meðal börn. Mixtúran innheldur bæði kódein og dypenhydramín sem dregur úr verkunum lyfsins. „Lyfjafræðilega er þessi blanda því heimskuleg,“ segir Magnús en mikil aukning hefur orðið í ávísunum á mixtúrunni. 

Hver barna­skeið (10 ml) af mixt­úr­unni inni­held­ur um 25 mg af kó­deini. Til sam­an­b­urðar inni­held­ur ein tafla af Par­kod­in forte 30 mg af kó­deini og er því um sterkt lyf að ræða. SEM-mixt­úr­an er mikið notuð við hósta. Sam­fara mik­illi aukn­ingu í notk­un mixt­úr­unn­ar handa börn­um hef­ur þeim börn­um fækkað sem fengu Par­kod­in eða Par­kod­in forte.

Væntanlega og vonandi að sögn Magnsar verður hætt að gefa lyfið hér á landi en um forskriftarlyf er að ræða.

Al­var­leg­asta auka­verk­un ópíóíða er önd­un­ar­bæl­ing og eru viss­ir hóp­ar, m.a. börn og aldraðir, viðkvæm­ari en aðrir. Þeir sem umbrjóta kó­dein hratt eru í veru­legri hættu á að fá al­var­leg­ar auka­verk­an­ir. Alls fengu 5.844 ein­stak­ling­ar ávísað SEM-mixtúru árið 2016 sem er 19% aukn­ing frá 2015.

Eitt þeirra ópíóða sem talsvert hefur verið rætt um er tramadól en eitthvað dró tímabundið úr notkun þess hér á landi þegar það var gert lyfseðilsskylt. Magnús segir að það ekkert hættuminna en mörg önnur lyf í þessum flokki og í Svíþjóð sé smygl á því vaxandi vandamál. Hann segir að ekki liggi fyrir tölur um hvort því sé smyglað hingað til lands en óhætt sé að tala um sprengingu í Svíþjóð frá árinu 2015.

Magnús kom einnig inn á dauðsföll vegna lyfja og segir hann að megninu til vera ungt fólk sem deyr af ofneyslu lyfja. Yfirleitt sé þetta ungt fólk sem ekki hefur fengið lyfjunum ávísað á sitt nafn heldur lyf sem gangi kaupum og sölum. 

Lyfjaeitranir eru miklu miklu fleiri en lyfjadauðsföllin og biður Magnús lækni um nota lyfjagagnagrunninn óspart og alls ekki ekki ávísa ópíóíða lyfjum nema bráða nauðsyn beri til.

Hjalti Már Björns­son bráðalækn­ir á bráðamót­töku Land­spít­al­ans, segir að fólk verði að átta sig á því að ópíóðar eru skaðlegir og þeir geta drepið. Alltaf verði að vega og meta hvort lyfið gerir meira gagn eða ógagn.

Verður að meta hvern og einn – ekki sama sem gildir um manneskju sem er búin að vera lengi á lyfjum en þá sem er ekki notar stöðugt lyf, segir hann en þeir læknar sem töluðu í málstofunni tóku almennt undir það sjónarmið að leita ætti leiða til að draga úr notkun ópíóíða vegna þeirrar hættu sem ákveðinn hópur er í varðandi fíkn. Ef nota eigi slík lyf eigi að gæta þess að ávísa þeim í litlum skömmtum og til skamms tíma. 

mbl.is

Innlent »

Dæmdur fyrir að hóta lögreglu ítrekað

14:13 Karlmaður á þrítugsaldri var í dag dæmdur í fjögurra mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir að hóta ítrekað lögreglumönnum og fjölskyldum þeirra lífláti. Þá var hann einnig fundinn sekur um að hafa ekið bifreið undir áhrifum vímuefna, en hann mældist með amfetamín, MDMA og slævandi lyf í blóði sínu. Meira »

Harmar alvarlegar ásakanir

14:03 Stjórn Sjómannafélags Íslands harmar alvarlegar ásakanir sem hún segir hafa komið í garð félagsins. Þetta kemur fram í yfirlýsingu sem stjórnin hefur sent fjölmiðlum en þar segir hún Heiðveigu Maríu Einarsdóttur, sem boðað hefur framboð í komandi formannskosningum félagsins, hafa farið fram með órökstuddum staðhæfingum um að félagið hafi brotið gegn félagsmönnum. Meira »

Ætla að bæta stöðu barna innflytjenda

13:58 Tillaga um að bæta stöðu barna með annað móðurmál en íslensku í skólakerfinu var samþykkt í borgarstjórn í gærkvöldi. Tvær keimlíkar tillögur um þetta efni voru á dagskrá borgarstjórnar í gær, ein frá Sjálfstæðisflokki og önnur frá meirihluta borgarstjórnar. Að lokum náðist sátt um eina. Meira »

Stöldrum við á hamstrahjólinu

12:30 Félagslegur stöðugleiki er gríðarlega mikilvægur og jafnmikilvægur og efnahagslegur stöðugleiki. Þetta kom fram í máli Katrínar Jakobsdóttur forsætisráðherra á 45. þingi BSRB á Hilton hótel Nordica í morgun. Meira »

„Eðalsíld sem er þarna á ferðinni“

12:11 „Við fengum aflann í fjórum holum á einum sólarhring. Tvo hol gáfu 450 tonn, eitt 350 og eitt um 250. Aflinn fékkst norðaustast í færeysku lögsögunni og það er eðalsíld sem er þarna á ferðinni,“ segir Óli Hans Gestsson, stýrimaður á Berki NK, en von er á skipinu til Neskaupstaðar með 1.500 tonn af síld núna í hádeginu, eftir að hafa lagt af stað af síldarmiðunum í gærmorgun. Meira »

„Svei þér Eyþór Arnalds“

11:51 Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, segir að það geri hana hrygga og hissa, en líka alveg „ótrúlega brjálaða“ að hlusta á Eyþór Arnalds, oddvita Sjálfstæðisflokksins, „hamast“ á Degi B. Eggertssyni borgarstjóra vegna braggamálsins svokallaða á meðan hann er í veikindaleyfi. Meira »

Baldur: „Winter is coming“

11:50 „Winter is coming,“ eða vetur kemur, sagði Baldur Borgþórsson, borgarfulltrúi Miðflokksins, á borgarstjórnarfundi í gær, þegar hann lagði til óháða úttekt á framkvæmdum við Hlemm. Þar vísaði hann til þess að fara þyrfti yfir mörg mál þar sem framúrkeyrsla í framkvæmdum borgarinnar yrði skoðuð. Meira »

Aðeins tveir fengið skattskrána

11:45 Einungis tveir aðilar hafa fengið skattskrá allra Íslendinga yfir 18 ára afhenta frá ríkisskattstjóra og koma þannig til greina sem aðilar á bak við vefsíðuna tekjur.is „Samkvæmt þeim upplýsingum sem ég hef frá starfsmönnum ríkisskattstjóra þá hafa bara tveir aðilar fengið þetta á pappír.“ Meira »

Staða geðsjúkra fanga grafalvarleg

11:40 „Í fyrsta lagi held ég að þetta ástand sé grafalvarlegt og búið að vera mjög lengi,“ segir Tryggvi Gunnarsson, umboðsmaður Alþingis, um stöðu geðsjúkra fanga. Hann hefur gert forsætisráðherra viðvart vegna skorts á skýrum svörum frá dóms­mála- og heil­brigðisráðuneyt­i vegna málsins. Meira »

Fulltrúi ráðuneytis á fund vegna skýrslu

11:32 Starfshópur sem vann áfangaskýrslu um störf og starfshætti Samgöngustofu kom á fund umhverfis- og samgöngunefndar Alþingis í gær til að fara yfir skýrsluna og þær athugasemdir sem settar eru fram í henni. Meira »

Eiga bætt kjör bara við suma?

11:19 „Yfirskrift þingsins er bætt kjör, betra samfélag,“ sagði Elín Björg Jónsdóttir, formaður BSRB, í opnunarávarpi sínu á 45. þingi BSRB á Hilton hótel Nordica í morgun. Hún sagði að BSRB vildi gera allt til að bæta lífskjör launafólks í landinu. Meira »

32 milljónir fyrir aðkeypta vinnu

11:00 Forsætisráðuneytið hefur gert verksamninga um aðkeypta ráðgjöf, sérverkefni og verkefnisstjórn við 23 aðila frá því að sitjandi ríkisstjórn tók við. 8. október síðastliðinn hafði ráðuneytið greitt 32.646.798 kr. vegna þessara verkefna. Meira »

Allt að 19 mánaða bið eftir svari

10:46 Lengsti tími sem embætti umboðsmanns Alþingis hefur þurft að bíða eftir svörum ráðuneytis við fyrirspurnum sínum við úrvinnslu kvartana frá almenningi er eitt ár og sjö mánuðir. Þetta er meðal þess sem kom fram á opnum fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar með umboðsmanni Alþingis. Meira »

Varað við óviðeigandi mannaferðum

10:33 Á Facebook-síðu Seltjarnarnesbæjar er varað við óviðeigandi mannaferðum sem sést hefur til á undanförnum dögum í bænum. Segir að þar hafi menn skimað inn í garða, götur og innkeyrslur og tekið ljósmyndir, jafnvel í rökkri. Meira »

Kvörtunum fækkar milli ára

10:09 389 kvartanir og erindi bárust umboðsmanni Alþingis í fyrra og eru það 6,9% færri mál en árið á undan. Kvörtunum hefur fækkað síðustu ár en á árunum 2011 til 2014 voru kvartanir að jafnaði í kringum 500. Langalgengasta umkvörtunarefnið, líkt og fyrri ár, er tafir á afgreiðslu mála hjá hinu opinbera eða rúmur fimmtungur. Meira »

„Shut up and swim!“

09:19 Sundkempan Sigrún Þ. Geirsdóttir sagði sögu sína í Magasíninu, en hún er fyrsta og eina íslenska konan sem hefur synt yfir Ermarsundið. Það gerði hún árið 2015 og ekki átakalaust. Sundið tók 22 klukkustundir og 34 mínútur og í sjö klukkustundir barðist hún við ógleði og uppköst í sundinu. Meira »

Mælti fyrir frumvarpi til stuðnings bókaútgáfu

08:58 Lilja Dögg Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, mælti fyrir frumvarpi um stuðning við bókaútgáfu á Alþingi í gær. Frumvarpið er liður í heildstæðum aðgerðum stjórnvalda til stuðnings íslenskri tungu sem kynntar voru í haust. Meira »

Umskurður drengja ekki bannaður

08:35 Umskurður drengja er ekki bannaður samkvæmt íslenskum lögum og óvíst að umskurður geti fallið undir almenn hegningarlög. Þetta kemur fram í skriflegum svörum Sigríðar Á. Andersen dómsmálráðherra við fyrirspurn Silju Daggar Gunnarsdóttur, þingmanns Framsóknarflokksins. Meira »

Áfram unnið að samnorrænum innkaupum

08:31 Ráðherrar heilbrigðismála í Danmörku og Noregi hafa lýst afdráttarlausum vilja til þess að vinna áfram með Íslandi að sameiginlegum innkaupum lyfja og að Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra undirriti einnig yfirlýsingu landanna þar að lútandi fyrir Íslands hönd. Meira »
NUDD- LÁTTU ÞER LIÐA VEL.
Slakaðu á og láttu þer líða vel.Nudd er fyrir likamlega og andlega vellíðan. ...
Reglusöm miðaldra hjón
Reglusöm miðaldra hjón óska eftir 2ja-3ja herbergja íbúð eða stúdíói í Reykjavík...