„Einfaldlega af því að það er engin glóra í þessu“

„Ég er miklu hræddari um að það flytji fleiri úr ...
„Ég er miklu hræddari um að það flytji fleiri úr þessu samfélagi vegna virkjunarinnar heldur en til þess,“ segir Valgeir Benediktsson. „Við þurfum á fleira fólki að halda. Þessari virkjun fylgir ekki fleira fólk.“ mbl.is/Golli

„Ég er algjörlega mótfallinn þessari virkjanahugmynd. Og verð sífellt ákveðnari í því að þetta sé ekki farsæl lausn fyrir þetta samfélag og ekki fjórðunginn heldur.“

Þetta segir Valgeir Benediktsson, sem býr að bænum Árnesi II í Árneshreppi á Ströndum. Þarna er hann að tala um Hvalárvirkjun sem fyrirtækið Vesturverk á Ísafirði áformar að reisa í Ófeigsfirði. Valgeir er alinn upp í hreppnum. Hann fór suður, eins og hann orðar það, í fjórtán ár, en hefur nú búið í Árneshreppi samfleytt í yfir þrjátíu ár. Valgeir kom á fót byggðasafninu Kört við heimili sitt fyrir nokkrum árum. Safnið er kennt við samnefnt sker í Trékyllisvíkinni. Þannig kallast safnið og skerið á yfir sjóinn.

Ferðamönnum fjölgar í Trékyllisvík og Norðurfirði ár hvert. Þar er nú að finna að sumarlagi vinsælt  kaffihús og gististaði. Ferðalangar skella sér gjarnan í sund í hinni sérstæðu sveitarlaug í Krossnesi og svo líta margir hverjir við hjá Valgeiri í Kört. Safnið geymir merka og langa sögu byggðarlagsins og þar er hægt að kynnast Strandamönnum sem bjuggu í þessari matarkistu við ysta haf í gegnum aldirnar. 

Óttast að fólk flytji í burt

Árneshreppur er fámennasta sveitarfélag landsins og í fyrra fluttust þaðan þrjár fjölskyldur, þeirra á meðal ungir bændur með börn. Slík blóðtaka er erfið fyrir viðkvæmt byggðarlag og ýmis þjónusta, svo sem grunnskóli og verslun, er í uppnámi.

Á sama tíma og þetta er að eiga sér stað hefur umræða um virkjanaáform í hreppnum orðið háværari. „Það má segja að síðasta árið hafi verið farið að ræða hér um Hvalárvirkjun af einhverri alvöru,“ segir Valgeir. „Ég er miklu hræddari um að það flytji fleiri úr þessu samfélagi vegna virkjunarinnar heldur en til þess. Við þurfum á fleira fólki að halda. Þessari virkjun fylgir ekki fleira fólk.“

Rennsli þriggja áa á Ófeigsfjarðarheiði yrði virkjað. (F.v.): Rjúkandi, Hvalá ...
Rennsli þriggja áa á Ófeigsfjarðarheiði yrði virkjað. (F.v.): Rjúkandi, Hvalá og Eyvindarfjarðará. mbl.is/Golli

Álit Skipulagsstofnunar á matsskýrslu umhverfisáhrifa virkjunarframkvæmdarinnar var gefið út í apríl. Í kjölfarið komst veruleg hreyfing á umræðuna, ekki aðeins í Árneshreppi heldur víða um land. Í sumar voru svo stofnuð náttúruverndarsamtökin Rjúkandi í hreppnum. Samtökin eru kennd við eina þeirra áa sem til stendur að virkja. Valgeir tók þátt í stofnun þeirra og á sæti í stjórninni.

„Það eru margir að átta sig á því núna að þetta lítur allt öðruvísi út en við héldum,“ segir hann um virkjanaáformin. „Það er auðvelt að afvegaleiða fólk með óljósum loforðum. Fólk kynnir sér ekki skýrslur. Sem er vont þegar stór framkvæmd, sem hefur svona gífurleg umhverfisáhrif, er annars vegar.“

Forsendur að mestu brostnar

Að sögn Valgeirs eru forsendurnar sem nefndar voru áður í tengslum við virkjunina að mestu brostnar. „Það var alltaf talað um að það myndu fylgja þessu bættar vegasamgöngur og rafstrengur úr virkjun og hingað. En það er að koma í ljós að hvorugt er líklega á leiðinni.“

Nú sé talað um línuveg yfir Ófeigsfjarðarheiði og vestur í Ísafjarðardjúp. Slíkt yrði engin samgöngubót fyrir heimamenn, sérstaklega í ljósi þess að vegurinn yrði undir snjó níu mánuði ársins. „Og við erum alveg búin að fá nóg af snjómokstri.“ Enda þykir Valgeiri ólíklegt að snjónum verði nokkurn tímann rutt af þeim fjallavegi.

mbl.is/Kristinn Garðarsson

En það eru umhverfisáhrif virkjunarinnar sem hvíla helst á Valgeiri. „Ég get ekki sætt mig við þau. Þau  eru svo miklu, miklu meiri en að hægt sé að réttlæta þetta.“

Blekkingarleikur

Margt er enn á huldu um framkvæmdina í heild að mati Valgeirs. Enn sé ekki búið að ákveða hvernig virkjunin verði tengd flutningskerfi raforku. Vesturverk og HS orka hafa sagt að tenging virkjunarinnar  suður til Kollafjarðar stórbæti afhendingaröryggi á Vestfjörðum. „Þetta hefur nú verið afhjúpað sem ein stór blekking,“ segir Valgeir. Landsnet, Rjúkandi, Jarðstrengir og fleiri hafi upplýst að tenging virkjunarinnar til suðurs bæti í engu raforkuöryggi á veitusvæði Mjólkárvirkjunar. Tenging virkjunarinnar til Ísafjarðar væri möguleg með sæstreng frá Nauteyri við Ísafjarðardjúp.“ Sá strengur, ef það er einhver möguleiki á lagningu hans, væri líklega um 15 kílómetrum lengri en strengurinn til Vestmannaeyja, og því væntanlega ekki á dagskrá næstu áratugina.“

Það er því skoðun Valgeirs að hringtengingin sem alltaf hafi verið talað um sé því „blöff frá upphafi. Það er verið að plata Vestfirðinga alla og það sorglega er að Fjórðungssamband Vestfirðinga tekur þátt í þessum blekkingarleik.“

 Valgeir minnir á að það standi ekki til að virkja aðeins eina á, eins og stundum sé talað um, heldur þrjú stór vatnsföll. Hann segir Hvalárvirjkun því rangnefni. Virkja eigi þrjár ár: Hvalá, Rjúkanda og Eyvindarfjarðará með því að stífla vötn og gera þrjú uppistöðulón á Ófeigsfjarðarheiði. Slíkt mun skerða óbyggð víðerni Vestfjarða verulega auk þess sem vatnsmagn í fossum mun minnka, stundum verulega.

Vinnuvegir að vötnum

Nú liggi fyrir hreppsnefnd að afgreiða tillögur um breytingar á aðal- og deiliskipulagi hreppsins þar sem m.a. er gert ráð fyrir 25 kílómetra löngum vinnuvegum um fyrirhugað virkjanasvæði.

 „Þetta er stór framkvæmd,“ segir Valgeir, „og þetta er sú veglagning sem mest andstaða gæti orðið við.“ Vegina eigi að leggja upp á heiðina og að vötnum sem til stendur að stífla. Þeir fari því um óbyggð víðerni í skilgreiningu náttúruverndarlaga. Slíkum svæðum skal ekki raska nema að brýna nauðsyn beri til og að almannahagsmunir séu í húfi. „Þegar þessir vegir eru komnir þá yrði erfitt að bakka út úr þessu. Með þeim myndi skapast þrýstingur á að halda áfram.“

Að mati Valgeirs gætu einhver jákvæð áhrif orðið á þjónustu í hreppnum á framkvæmdatímanum. Hann segir hins vegar alls óvíst hver þau yrðu þar sem stórum vinnubúðum yrði komið upp á virkjanasvæðinu og þar yrði starfrækt mötuneyti. „Þeir þurfa þá varla á versluninni í Norðurfirði að halda.“

Eftir að virkjunin yrði gangsett myndu engin heilsárstörf skapast í hreppnum. „Það er því langsótt að þetta muni skipta hreppinn einhverju verulegu máli til lengri tíma litið.“

Vesturverk sendi hreppsnefnd Árneshrepps í vor hugmyndalista yfir samfélagsverkefni sem fyrirtækið er tilbúið að taka þátt í yrði virkjunin að veruleika. Valgeir segist hafa heyrt um þennan lista en ekki séð hann. „Ef einhver loforðalisti er til, af hverju er hann ekki bara opinber og til umræðu?  Ég myndi fyrir mitt leyti ekki vilja fórna þessari heiði fyrir eina málningarfötu utan á skólann,“ segir Valgeir.

Valgeir kom á fót byggðasafninu Kört við heimili sitt í ...
Valgeir kom á fót byggðasafninu Kört við heimili sitt í Árneshreppi fyrir nokkrum árum. Safnið er kennt við samnefnt sker í Trékyllisvík. mbl.is/Golli

Málin lítið rædd

Valgeir á sér skoðanabræður og -systur í sveitinni en aðrir eru hlynntir virkjanaáformunum. Sumir gefa ekki upp afstöðu sína. Hann segir þessi mál þó lítið rædd. „Fólk forðast að tala um þetta en margir hugsa eflaust sitt.“

 Valgeir gagnrýnir að heildarsýn á verkefnið allt vanti. „Það er verið að setja hina og þessa þætti inn á skipulag. Sumt er farið í umhverfismat, annað ekki. Ég nefni sem dæmi áhrif framkvæmdanna á Eyvindarfjörðinn og línulagningar yfir heiðina. Ekkert af þessu liggur enn fyrir.“

Hann segist enn vongóður um að fallið verði frá virkjunaráformunum. „Einfaldlega af því að það er engin glóra í þessu.“

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hringsólaði í klukkutíma

21:53 Farþegaþotu Icelandair sem var á leiðinni til San Francisco í Bandaríkjum var snúið við skömmu eftir að hún tók á loft frá Keflavíkurflugvelli síðdegis vegna bilunar í hreyfli. Meira »

Opna nýjan sjávarklasa í Seattle

21:45 Nýr systurklasi Sjávarklasans verður formlega stofnaður í húsakynnum Marel í Seattle á morgun. Í forsvari fyrir klasann verður Lára Hrönn Pétursdóttir sjávarútvegsfræðingur sem hefur meðal annars gegnt störfum skipstjóra, stýrimanns og háseta. Meira »

Milljónir séð auglýsingu fyrir au-pair

21:37 María og Jesper eru búsett á Eskifirði og eiga sex ára tvíbura. Þau hafa tvisvar verið með au-pair, en eftir að hafa auglýst eftir danskri au-pair á Facebook hafa þeim borist á sjöunda tug umsókna og hefur auglýsingunni verið deilt yfir 7.500 sinnum. Meira »

Fjórir skiptu með sér 45 milljónum

20:43 Fjórir heppnir miðaeigendur skiptu með sér 45 milljóna króna fyrsta vinningi í nóvemberútdrætti Happdrættis Háskólans en dregið var í kvöld. Meira »

20% fjölgun fólks á biðlistum

20:31 Biðlistar eftir hjúkrunarrýmum hafa lengst og í september biðu að meðaltali 411 einstaklingar eftir slíkum rýmum. Í september í fyrra biðu að meðaltali 342 og nemur fjölgunin á landsvísu 20%. Meira »

Orðlaus yfir tillögu fjárlaganefndar

20:22 Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalags Íslands, segist vera orðlaus yfir tillögu meirihluta fjárlaganefndar Alþingis um að lækka framlög til öryrkja um 1.100 milljónir króna í fjárlagafrumvarpi fyrir næsta ár. Meira »

„Tindurinn er tappinn í flöskunni“

20:05 „Þegar maður er búinn að stunda fjallgöngur í mörg ár, þá hættir fjall að vera „bara fjall“. Það skiptir máli hvernig er farið á fjallið og hvaða leið. Tindurinn sjálfur lækkar í sessi,“ skrifaði Þorsteinn Guðjónsson í Lesbók Morgunblaðsins um ferð þeirra Kristins Rúnarssonar til Perú 1985. Meira »

Í aðgerðir vegna kólnandi hagkerfis

20:03 „Verðbólgan lætur aðeins á sér kræla, hagvöxtur er aðeins minni en gert er ráð fyrir og einkaneysla er að dragast saman. Þetta hefur allt áhrif á stærðir í frumvarpinu,“ segir Willum Þór Þórsson. Meirihluti fjármálanefndar ætlar að bregðast við kólnandi hagkerfi með aðhaldsaðgerðum. Meira »

Draumurinn um Nepal rættist eftir 59 ár

19:37 „Mig hefur dreymt um að fara til Nepals frá því að Dalai Lama var úthýst frá Tíbet. Ég er friðarins manneskja og það má segja að ferðin sem ég fór til Nepals á dögunum sé einskonar pílagríms- og friðarferð,“ segir Gróa Halldórsdóttir, sem fór með Íslendingum í efri búðir í fjallinu Mardi Himal í Nepal. Meira »

Jón Gnarr ætlar að farga Banksy-verkinu

18:39 Jón Gnarr hefur ákveðið að farga mynd eftir Banksy, sem hann fékk að gjöf þegar hann starfaði sem borgarstjóri Reykjavíkur, við fyrsta tækifæri „þannig að hún og allt það sem hún stendur fyrir trufli engan“. Meira »

Gleði og vinátta í prjónaklúbbum

18:30 Hlátrasköll og kliður mæta blaðamanni þegar hann mætir í Menningarhúsið í Árbæ. Mánudagsprjónahópurinn er á sínu þriðja starfsári og gleðin og ánægjan í hópnum er svo mikil að þær tóku sér ekki frí í sumar að sögn Vilborgar Eddu Lárusdóttur og Sigurlínu Guðmundsdóttur, þátttakenda í prjónahópnum. Meira »

Stressandi en frábær upplifun

18:17 „Við höfðum trú á því að við gætum endað í sæti en þetta var smá sjokk,“ segir Kara Sól Einarsdóttir, nemandi í Árbæjarskóla. Hún var hluti af sigurliði Árbæjarskóla í Skrekk í gærkvöldi. Meira »

Landsréttur stytti farbannið

17:51 Landsréttur hefur staðfest úrskurð Héraðsdóms Norðurlands eystra um að tveir menn skuli sæta farbanni að kröfu lögreglunnar á Norðurlandi eystra. Meira »

Skiptar skoðanir um eitt leyfisbréf

16:47 Hugmyndir eru til skoðunar í menntamálaráðuneytinu um að gefið verði út eitt leyfisbréf til kennslu í framhaldsskólum, grunnskólum og leikskólum í stað þess að gefið sé út eitt leyfisbréf fyrir hvert skólastig líkt og staðan er í dag. Meira »

Innkalla 113 Ford Edge-bifreiðar

15:43 Neytendastofu hefur borist sú tilkynning frá bílaumboðinu Brimborg að innkalla þurfi díselknúnar Ford Edge-bifreiðar af árgerðunum 2015 til 2018. Alls eru þetta 113 bifreiðar. Meira »

Eltu börn á hvítum sendibíl

15:19 Lögreglunni á Suðurnesjum bárust tvær tilkynningar um grunsamlega menn sem óku um á hvítum sendiferðabíl og eltu uppi börn í síðustu viku. Meira »

Tengist ekki Atlantic SuperConnection

15:05 Fram kemur í fréttatilkynningu frá atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytinu að rangt sé að fyrirtækið Atlantic SuperConnection hafi verið að skoða möguleika á lagningu sæstrengsins Ice-Link á milli Bretlands og Íslands sem sé á verkefnalista Evrópusambandsins. Meira »

Svisslendingar eyða mestu á Íslandi

14:49 Svisslendingar eru sá hópur ferðamanna sem eyddi mest í neyslu hér á landi á síðasta ári. Að meðaltali eyddi hver Svisslendingur 292 þúsund krónum í heimsókn sinni á Íslandi. Meira »

Fjölmiðlanefnd sýknuð af kröfum 365

14:26 Héraðsdómur Reykjavíkur hefur sýknað fjölmiðlanefnd af kröfum 365 miðla um ógildingu á ákvörðun nefndarinnar um álagningu stjórnvaldssektar vegna birtingar áfengisauglýsinga í tilteknum heftum tímaritsins Glamour. Meira »
Sólarsella til sölu.
2 sölarsellur til sölu, stór og minni ásamt slatta af ljósum og öryggisboxi. ve...
Infrarauður Saunaklefi tilboð til 15 nov 299.000
Verð 329.000 Topp klefar.Tilboð til 15 nov 299.000 Hiti frá 30- 75 gráður (því...
þvottavél til sölu
PHILCO Þvottavél wmn. kr.19,500.- uppl .8691204...
HRINGSTIGAR _ HRINGSTIGAR
Hringstigar, úti sem inni. Þvermál 120, 130, 140, 150, 160, 170 cm og sérsmíði í...