Hvað er svona sérstakt við Drangajökulssvæðið?

Nyrðra-Eyvindarfjarðarvatn á Ófeigsfjarðarheiði er á áhrifasvæði fyrirhugaðrar Hvalárvirkjunar. Drangajökull sést ...
Nyrðra-Eyvindarfjarðarvatn á Ófeigsfjarðarheiði er á áhrifasvæði fyrirhugaðrar Hvalárvirkjunar. Drangajökull sést í baksýn. mbl.is/Golli

Tilkomumikið landslag mótað af jöklum ísaldar. Mjög virk landmótunarferli. Litfögur setlög og hraunlög. Óvenju greinilegir og margir jökulgarðar frá lokum síðasta jökulskeiðs. Náttúrufegurð almennt mikil.

Þannig er svæði sem nær yfir Drangajökul og nágrenni hans lýst í tillögu Náttúrufræðistofnunar Íslands að friðlýsingu. Í greinargerð með tillögunni kemur fram að helsta ógn sem að svæðinu stafi sé möguleg virkjun vatnsfalla en á þessu svæði eru tvær stærri virkjanir fyrirhugaðar: Hvalárvirkjun á Ófeigsfjarðarheiði og Austurgilsvirkjun við Djúp.

„Við gerum okkur fulla grein fyrir því að Hvalárvirkjun er í orkunýtingarflokki rammaáætlunar og að umhverfismat á henni hefur farið fram. Einnig að Austurgilsvirkjun er í orkunýtingarflokki í tillögum að þriðja áfanga rammaáætlunar,“ segir Trausti Baldursson, forstöðumaður vistfræði- og ráðgjafardeildar Náttúrufræðistofnunar, sem leiddi vinnu við tillögugerðina. „En hlutverk okkar í þessu tilviki er að rannsaka og kortleggja náttúrufar og gera tillögur um vernd út frá því, óháð hagsmunum annarra. Því hlutverki erum við að sinna með þessum tillögum. Hvað svo verður um þær er í annarra höndum.“

Á þessu korti er skáletrar með svörtum lit það svæði ...
Á þessu korti er skáletrar með svörtum lit það svæði sem nú er lagt til að verði friðlýst. Norðar er friðlandið að Hornströndum. Skjáskot/Náttúrufræðistofnun Íslands

Þó að tillagan um verndun Drangajökuls og næsta nágrennis hafi verið áberandi í fréttum síðasta sólarhringinn er hún aðeins ein af fjölmörgum sem starfsmenn Náttúrufræðistofnunar, í samráði við fagráð náttúruminjaskrár, hafa unnið og sent umhverfis- og auðlindaráðherra og unnið verður frekar með m.a. af Umhverfisstofnun. Um er að ræða tillögur að skipulegu neti verndarsvæða á framkvæmdaáætlun náttúruminjaskrár út frá verndun vistgerða, fugla og jarðminja samkvæmt lögum um náttúruvernd.

En hvers vegna er fyrst núna verið að leggja til verndun Drangajökulssvæðisins?

Þetta er reyndar ekki í fyrsta sinn sem tillaga um vernd svæðsins kemur fram. Í aðdraganda náttúruverndaráætlunar áranna 2004-2008 gerðu Náttúrufræðistofnun og Umhverfisstofnun tillögu að vernd svæðisins

En skýringin á tímasetningu tillögunnar nú felst m.a. í nýjum náttúruverndarlögum sem samþykkt voru árið 2013 en gildistöku þeirra var frestað þar til í nóvember 2015. Samkvæmt 13. grein þeirra laga skal umhverfis- og auðlindaráðherra gefa út náttúruminjaskrá eigi sjaldnar en á fimm ára fresti. Í nýju lögunum er m.a. byggt á Bernarsamningnum svokallaða þar sem tilgreindar eru þær tegundir og vistgerðir sem aðildarríkin eru sammála um að eigi að njóta verndar.

Náttúruminjaskrá skiptist í þrjá hluta sem auðkenndir eru sem A, B og C. B-hlutinn, sem Náttúrufræðistofnun hefur nú unnið tillögur að, er framkvæmdaáætlun skrárinnar, þ.e. skrá yfir þær náttúruminjar sem Alþingi hefur ákveðið að setja í forgang um friðlýsingu eða friðun á næstu fimm árum.

Árið 2017 lauk úttekt á náttúru landsins út frá vistgerðum og fuglategundum þar sem skilgreindar voru vistgerðir og jafnframt sett fram endurskoðað mat á stofnstærð fugla og skilgreind alþjóðlega mikilvæg fuglasvæði. Á grundvelli þeirrar vinnu voru svæði valin til að ná fram fyrrgreindum verndarmarkmiðum og koma á fót neti verndarsvæða fyrir tilteknar vistgerðir og fugla.

Áhrifasvæði fyrirhugaðrar Austurgilsvirkjunar og Hvalárvirkjunar eru á því svæði sem ...
Áhrifasvæði fyrirhugaðrar Austurgilsvirkjunar og Hvalárvirkjunar eru á því svæði sem Náttúrufræðistofnun leggur til að verði friðlýst. mbl.is/Kristinn Garðarsson

Að sögn Trausta var því fyrst nú komið að því að velja svæði á B-hluta náttúruminjaskrárinnar samkvæmt hinum nýju lögum.

„Í þessum áfanga einbeittum við okkur fyrst og fremst að verndarsvæðum vistgerða og fugla,“ útskýrir Trausti. „Og við byggjum okkar vinnu á sömu aðferðarfræði og er verið að beita í Evrópu allri, að útfæra skipulagt net verndarsvæða á landsvísu. Í þessari vinnu erum við í fyrsta skipti að gera þetta með skipulögðum hætti.“

Fuglar hafa ekki fast lögheimili

Hvað fjölda svæðanna varðar bendir Trausti m.a. á að fuglar hafi ekkert fast lögheimili; þeir þurfi bæði fæðu- og varpsvæði, svo dæmi sé tekið. Því þurfi að skoða þeirra búsvæði með heildrænum hætti, ekki aðeins staðbundnum.

Það er nú í höndum umhverfisráðherra að fela Umhverfisstofnun að meta nauðsynlegar verndarráðstafanir á svæðum sem til greina kemur að setja á framkvæmdaáætlunina og kostnað við þær. Í því ferli koma fram ýmsir aðrir hagsmunir sem geta haft áhrif á endanlegt val svæða en eru sem slíkir ekki grunnþættir í vali á svæðum til að viðhalda ákjósanlegri verndarstöðu vistgerða, vistkerfa eða tegunda. Að lokum mun umhverfis- og auðlindaráðuneytið í samráði við ráðgjafanefnd leggja fram þingsályktunartillögu um verndun svæða.

mbl.is

Innlent »

Skorar á banka að lækka gjaldskrár

Í gær, 23:39 Stjórn Neytendasamtakanna furðar sig á hækkunum langt umfram verðlag sem koma fram í úttekt ASÍ á þjónustugjöldum bankanna og skorar á Arion banka, Íslandsbanka og Landsbanka að lækka tafarlaust gjaldskrár sínar. Meira »

Dagleg viðvera herliðs síðustu 3 ár

Í gær, 23:35 Á síðustu ellefu árum hefur viðvera erlends herliðs á öryggissvæðinu á Keflavíkurflugvelli verið mjög breytileg frá ári til árs, allt frá sautján dögum árið 2007 til þess að vera dagleg viðvera síðustu þrjú árin. Meira »

Heildarlaun hækkað um 62%

Í gær, 23:06 Fram kemur í nefndaráliti meirihluta fjárlaganefndar Alþingis vegna fjárlaga fyrir næsta ár að frá árinu 2011 hafa launagjöld og almannatryggingar hækkað hlutfallslega meira en önnur gjöld. Á hinn bóginn hafa fjárfesting og kaup á vörum og þjónustu dregist hlutfalllega saman. Meira »

Fundu kistuleifar í Víkurgarði

Í gær, 22:49 Minjastofnun Íslands hefur ákveðið að stöðva framkvæmdir á byggingarsvæði Lindarvatns ehf. á Landssímareitnum eftir að kistuleifar fundust í Víkurgarði í gær. Þetta er í fyrsta sinn sem stofnunin stöðvar framkvæmdir á svæðinu síðan þær hófust fyrr á árinu. Meira »

Breyta lögum um vörugjald á ökutæki

Í gær, 21:17 Lagðar eru til breytingar á viðmiðum koltvísýringslosunar við álagningu vörugjalds á ökutæki og bifreiðagjalds auk þess sem gert er ráð fyrir að skilgreining sendibifreiðar verði lagfærð, vörugjaldi af tilteknum ökutækjum til vöruflutninga verði breytt, vörugjald af golfbifreiðum verði samræmt markmiðum um orkuskipti og að gerðar verði breytingar í því skyni að treysta hagsmuni ríkissjóðs við veitingu ívilnana. Meira »

Blómakastarinn pússaður upp til agna

Í gær, 21:07 Jón Gnarr hefur leyft aðdáendum sínum á Twitter að fylgjast með örlögum Banksy-listaverksins fræga í dag. Hefur hann meðal annars birt ljósmynd af tómum veggnum í stofunni sinni og af málverkinu úti á stétt og um borð í flutningabíl. Meira »

420 milljónir gengu ekki út

Í gær, 21:01 Enginn var með allar tölurnar réttar í Víkingalottóinu í kvöld en í pottinum voru um 420 milljónir króna.  Meira »

Aukin samkeppni á hægri vængnum

Í gær, 20:47 „Það blasir við að ríkisstjórnaflokkarnir eru allir að tapa fylgi samkvæmt þessum könnunum og á móti græða stjórnarandstöðuflokkarnir,“ segir Eva Heiða Önnudóttir, dósent í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands í samtali við mbl.is. um nýja könnun sem MMR sendi frá sér í gær. Meira »

Nýir útreikningar breyta ekki kröfu VR

Í gær, 20:35 Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, segir að ný aðferðafræði Hagstofu Íslands við útreikninga á vinnustundum hafi ekki áhrif á kröfu félagsins um styttingu vinnuvikunnar í komandi kjaraviðræðum. Meira »

Sigri í Skrekk fagnað

Í gær, 19:30 Það er óhætt að segja að stemningin hafi verið góð í Árbæjarskóla í gær en kvöldið áður stóð skólinn uppi sem sigurvegari í Skrekk, hæfileikakeppni grunnskólanemenda í Reykjavík. Meira »

Falsreikningur á Tinder og víðar

Í gær, 19:14 Valdimar Víðisson, skólastjóri og formaður fjölskylduráðs í Hafnarfirði, hefur orðið því ítrekað frá í haust að búið er að búa til fals reikninga í hans nafni á samfélagsmiðlunum. Meira »

Fjórðungi verið nauðgað eða það reynt

Í gær, 19:13 Fjórðungi þeirra kvenna sem tekið hafa þátt í rannsókn á áfallasögu kvenna á Íslandi hefur verið nauðgað eða tilraun verið gerð til þess að nauðga þeim. Hlutfallið er hærra en sést hefur annars staðar, erlendis og hér á landi. „Þetta þykir okkur sláandi,“ segir Arna Hauksdóttir. Meira »

Reglur til að hemja Airbnb

Í gær, 19:11 Þórdís Lóa Þórhallsdóttir, formaður borgarráðs og staðgengill borgarstjóra, situr nú leiðtogafund Sharing Cities í Barcelona fyrir hönd Reykjavíkurborgar. Alls taka fulltrúar 31 borgar þátt í fundinum. Þar hefur verið rætt um áhrifin sem stöðugur vöxtur nethagkerfa eins og Airbnb, Uber, Booking.com og fleiri stórfyrirtækja hefur á mannlíf og efnahagsþróun í borgunum. Meira »

Kvenorka í kirkjunni og listin er hugrökk

Í gær, 18:57 „Þetta er óvenjulegt verk í helgirými. Ég tel þá kvenlegu orku sem það ber með sér mikilvæga fyrir kirkjuna og kirkjulistina. Við sjáum ekki öll það sama í þessu verki. Sum sjá kvensköp á meðan önnur sjá Maríu guðsmóður, rós eða engil,“ segir séra Guðrún Karls Helgudóttir, sóknarprestur í Grafarvogskirkju í Reykjavík. Meira »

Hafa unnið að frumvarpinu í fimm ár

Í gær, 18:47 Mennta- og menningarmálaráðuneytið vill að gefnu tilefni árétta að frumvarp til sviðslistalaga er enn í vinnslu innan ráðuneytisins. Meira »

Leigjendur Brynju fá 323 milljónir

Í gær, 18:32 Velferðarsvið Reykjavíkurborgar greiddi í dag 323,4 milljónir króna til 423 einstaklinga sem áttu rétt á afturvirkum húsaleigubótum. Meira »

„Hvert höggið á fætur öðru“

Í gær, 18:30 „Það er miður að þetta sé að gerast. Við erum orðnir öllu vanir hér á Skaganum, ef svo má að orði komast. En það er skelfilegt þegar fólk er að missa lífsviðurværi sitt, í sumum tilfellum eftir áratuga starf,“ segir Vilhjálmur Birgisson, formaður Verkalýðsfélags Akraness, um uppsagnir HB Granda. Meira »

Kvarta til ESA vegna fiskeldislaga

Í gær, 18:29 Landvernd hefur lagt fram kvörtun til ESA, eftirlitsstofnunar EFTA, vegna breytingar á lögum um fiskeldi sem brjóta gegn reglum EES-samningsins. Meira »

Festist í lyftu á Vífilsstöðum

Í gær, 18:03 Viðvörunarkerfið fór í gang á sjúkrahúsinu á Vífilsstöðum um hálffimmleytið í dag eftir að lyfta bilaði með manneskju þar inni. Meira »
VELLÍÐAN OG DEKUR.
Stress er þáttur í daglegu lífi. slökun og meðferð við stressi- áralöng reynsl...
GRUNDIG túbusjónvarp
Grundig TB 800. Til sölu kr. 2500.- Br:80cm.. Hæð:57cm. uppl: 8691204...
Hornborð til sölu ódýrt.
Hornborð 65x65 cm. Hæð 45 cm. Vel með farið kr. 1500.- Er í Garðabæ s: 8691204...
Sumarhús við gullna hringinn..
- Gisting fyrir 5-6, leiksvæði og stutt að Geysi, Flúðum og Gullfossi. Velkomin....