Snýst um hvort „fjölmiðlar verði ósnertanlegir“

Stundin fjallaði fyrst um málið á haustmánuðum 2017, en Glitnir ...
Stundin fjallaði fyrst um málið á haustmánuðum 2017, en Glitnir fékk síðar lögbann á frekari umfjöllun. Málið hefur verið fyrir dómstólum allar götur síðan. mbl.is/Eggert

Í lögbannsmáli Glitnis Holdco gegn Stundinni og Reykjavík Media er tekist á um tvö mikilvæg álitaefni. Annars vegar um heimild stefnanda til að leiða blaðamenn sem vitni fyrir dóm og að þeir svari ákveðnum spurningum í heild eða hluta án þess að geta vísað alltaf til verndar heimildarmanna án þess að dómstólar leggi mat á spurningarnar. Hins vegar um rétt fjölmiðla til umfjöllunar upp úr efni sem hefur verið stolið og hvort ekkert geti stöðvað slíka birtingu, sérstaklega þegar um er að ræða stóra gagnapakka. Þetta kom fram í máli Ólafs Eiríkssonar, lögmanns Glitnis, við þinghald í Hæstarétti í dag.

Ólafur sagði að þekkt væri að fjölmiðlar hefðu verið notaðir til að koma höggi á aðila og ef dómar héraðsdóms og Landsréttar í málinu fengju að standa gæti Stundin í þessu tilfelli notað gagnapakkann til að fjalla um fyrrverandi viðskiptavini Glitnis og jafnvel aðila sem tengdust viðskiptavinum Glitnis um ókominn tíma, ef einhver þeirra  hætti sér út í opinbera umræðu. Sagði hann þetta vera grundvallaratriði og hvort ritstjórnir fjölmiðla ættu að geta birt upplýsingar úr svona gagnapökkum eftir eigin ákvörðun um ókomna framtíð.

Segir fyrri dóma taka vitnaskylduna úr sambandi

Í málflutningsræðu sinni vísaði Ólafur til þess að blaðamenn og forsvarsmenn Stundarinnar og Reykjavík Media hefðu fyrir héraðsdómi neitað að svara flestum spurninga og öll vísað í fjölmiðlalög, en í 25. grein þeirra laga er komið inn á vernd heimildarmanna og að starfsmönnum fjölmiðla sé óheimilt að upplýsa um heimildarmann sinn hafi verið óskað nafnleyndar.

Ólafur benti á að Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir, annar ritstjóri Stundarinnar, hefði í héraði ekki viljað svara spurningu um hvort heimildarmaðurinn hafi almennt óskað nafnleyndar. Sagði hann Glitni ekki vera að reyna að fá upplýsingar um hver heimildarmaðurinn væri og að óásættanlegt væri að blaðamenn kæmust upp með að koma sér undan spurningum með vísan í þessi lög þegar þau ættu í raun ekki við.

Gagnrýndi Ólafur jafnframt að dómstólar hefðu ekki framkvæmt sjálfstætt mat á því hvort spurningarnar væru réttmætar eða hvort blaðamönnunum væri heimilt að vísa í fjölmiðlalögin. „Niðurstaðan þýðir að blaðamenn hafa úrslitavald hvort þeir svari spurningum eða ekki,“ sagði Ólafur og vísaði til þess ef Hæstiréttur kæmist að sömu niðurstöðu og fyrri dómstig. Sagði hann það í raun þýða að búið væri að taka vitnaskylduna úr sambandi.

Ómögulegt að tiltaka öll skjölin

Varðandi fréttaflutning til frambúðar upp úr gögnunum sagði Ólafur að þegar væri búið að fjalla um Bjarna Benediktsson, en einnig um ýmsa aðra sem ekki væru opinberar persónur. Nefndi hann meðal annars nöfn nokkurra úr fjölskyldu Bjarna, en líka fjárfesta sem voru atkvæðamiklir fyrir og eftir hrun. Sagði Ólafur að Glitnir hafi bent á að Stundin gæti með gagnabankanum fjallað um nýja og nýja aðila eftir því sem það passaði hverju sinni. Dómurinn þyrfti að íhuga vel hvort gengi þarna framar, friðhelgi einkalífs fólks eða tjáningarfrelsi fjölmiðilsins.

Fór hann yfir þá stöðu sem uppi væri að erfitt væri fyrir Glitni að tiltaka öll þau gögn sem ekki mætt fjalla um þar sem um heilan gagnabanka væri að ræða. Í rauninni væri því staðan sú að ef fjölmiðlar fengju nógu stóra gagnapakka þá væri ekkert hægt að gera til að stoppa umfjöllun úr þeim þegar brotið væri á friðhelgisákvæðinu, því ómögulegt væri að tiltaka nákvæmlega ákveðin skjöl.

Þyrftu að bera umfjöllun undir Glitni fyrir birtingu

Sagði Ólafur að ef fallist yrði á kröfur Glitnis væri lögð skylda á fjölmiðla, sem hefðu gögn sem þessi undir höndum og ætluðu að fjalla um þau, að bera þau undir viðkomandi, í þessu tilfelli Glitni. Ef ekki yrði orðið við kröfum Glitnis væri hins vegar komin upp staða þar sem „fjölmiðlar verði ósnertanlegir“.

Með því ættu allir sem einhvern tímann áttu viðskipti við Glitni eða jafnvel þeir sem áttu í viðskiptum við þá sem áttu í viðskiptum við Glitni á hættu að vera dregnir fram á sjónarsviðið af þeim sem hefðu umrædd gögn. Ólafur sagði að það þjóðfélagsástand væri ekki eitthvað sem Glitnir teldi ásættanlegt.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

„Verðum að breyta um lífsstíl“

12:05 Agnes Sigurðardóttir, biskup Íslands, minntist á eldsvoðann í Notre Dame-kirkjunni í París og þau David Attenborough og Gretu Thunberg í páskapredikun sinn í Dómkirkjunni þar sem vandamál tengd loftslagsmálum voru henni hugleikin. Meira »

Tæknideild rannsakar vettvanginn

11:42 Tæknideild lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu rannsakar í dag vettvanginn þar sem eldsvoðinn varð í Dalshrauni í Hafnarfirði í gær. Meira »

„Hún flýgur aldrei aftur“

11:25 „Það væsir ekkert um hana hjá mér, hún virðist hafa það mjög gott,“ segir Halldór Jónsson um brandugluna sem hann bjargaði úr girðingu skammt frá Þórshöfn ásamt félaga sínum á dögunum. Meira »

„Það var mikill reykur“

11:06 „Hér kom upp eldur í bílageymslu, í einhverju dóti sem var geymt í bílageymslunni,“ segir Sverrir Björn Björnsson, varðstjóri hjá Slökkviliði höfuðborgarsvæðisins, í samtali við mbl.is. „Það var mikill reykur og þá hlýtur að vera töluverður eldur í þessu líka.“ Meira »

Allt tiltækt slökkvilið við Sléttuveg

10:13 Allt tiltækt slökkvilið á höfuðborgarsvæðinu sinnir nú útkalli við Sléttuveg í Reykjavík vegna mikils reyks í bílakjallara húsnæðisins. Útkallið barst kl. 9:56 samkvæmt upplýsingum frá Neyðarlínunni. Meira »

Logn í skíðabrekkum á páskadag

09:47 Landsmenn ættu að geta unað sér vel í skíðabrekkum víða um land í dag, en það stefnir í fínasta færi í brekkum víðast hvar og logn. Meira »

Messað við sólarupprás

09:17 „Kristur er sannarlega upprisinn,“ sagði séra Kristján Valur Ingólfsson, prestur við guðsþjónustu í Þingvallakirkju nú í morgun, páskadag. Eins og hefð er fyrir var upprisumessa sungin á Þingvöllum á þessum degi, og hófst hún kl. 5:50 eða nærri sólarupprás. Meira »

Eldvakt til miðnættis í Dalshrauni

08:51 Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu var með svokallaða eldvakt til miðnættis í Dalshrauni í Hafnarfirði vegna eldsvoðans sem varð þar í gær. Að lokinni eldvaktinni fóru síðustu menn heim og vettvangurinn var afhentur lögreglunni, sem fer nú með rannsókn málsins. Meira »

Útköll í heimahús vegna hávaða

08:10 Nokkuð var um útköll í heimahús vegna hávaða úr samkvæmum á höfuðborgarsvæðinu í nótt. Þetta kemur fram í dagbók lögreglunnar. Meira »

Hægviðri víða með morgninum

07:09 Víða verður hægviðri með morgninum og skýjað að mestu. Hiti verður á bilinu 3 til 9 stig að deginum.  Meira »

Töluvert tjón í verslun Húsasmiðjunnar

Í gær, 21:35 Við slökkvistarf í eldsvoðanum í Dalshrauni í dag lak mikið vatn niður í verslun Húsasmiðjunnar, sem er á neðri hæð hússins sem brann. Óvíst er um hvort hægt verði að opna verslunina á þriðjudaginn. Meira »

Stefnir í hlýtt en vætusamt sumar

Í gær, 21:13 Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur, sem heldur úti veðurvefnum blika.is, rýndi sér til gamans í þriggja mánaða veðurspá Evrópsku reiknimiðstöðvarinnar. Gögnin gefa ágæta innsýn í hvernig sumarið gæti litið út hérlendis. Einar segir að líkur séu á því að meðalhiti hafni í efsta þriðjungi miðað við síðustu 30 árin á undan. Meira »

Sýnin breytti lífi mínu

Í gær, 20:30 Hrafnhildur Sigurðardóttir, stofnandi og annar eigandi Hugarfrelsis, hefur orðið fyrir andlegum upplifunum sem hafa breytt viðhorfum hennar til lífsins. Þessi fimm barna móðir úr Garðabænum segir tilgang lífsins vera að hjálpa öðrum, þroska sálina og breiða út ljósið og kærleikann. Meira »

Enginn liggur undir grun vegna bruna

Í gær, 20:25 Eldsupptökin í brunanum í fjölbýli í Dalshrauni í dag virðast hafa verið í herbergi erlends pars á þrítugsaldri. Enginn liggur undir gruni og enginn er í haldi lögreglu. Meira »

Brosir og hlær sig í gegnum allt

Í gær, 20:19 Hún segir það vanvirðing við lífið að láta sér leiðast. Þuríður Sigurðardóttir var aðeins 16 ára og feimin þegar hún söng fyrst opinberlega, en tilviljanir réðu því að söngurinn varð aðalstarf hennar í áratugi. Meira »

Vann tvær milljónir

Í gær, 19:39 Fyrsti vinningur gekk ekki út í lottoútdrætti kvöldsins og því verður potturinn tvöfaldur næst. Tveir skipta með sér bónusvinningnum og hljóta rúmlega 160 þúsund krónur í vinning. Meira »

Slökkviliðið að ljúka störfum

Í gær, 19:20 Slökkviliðið er nú að ljúka störfum á vettvangi eldsvoðans í Dalshrauni í Hafnarfirði sem varð fyrr í dag. Fjórum var þar bjargað af þaki logandi húss. Meira »

Láðist að kynna sér reglur um fiskveiðar

Í gær, 18:39 Um kl. 23 í gærkvöldi urðu varðstjórar í stjórnstöð Landhelgisgæslunnar þess varir að norska línuskipið Fiskenes var búið að leggja línu inn fyrir mörk hryggningastoppsvæðisins sem er í gildi um þessar mundir samkvæmt reglugerð Samkvæmt henni eru allar veiðar bannaðar frá 12. apríl til og með 21. apríl. Meira »

Bjóða heimilislausum í páskamat

Í gær, 18:20 „Sonur minn, sem bjó á götunni, lést 15. október síðastliðinn. Ég hafði hitt hann tíu dögum áður og þá töluðum við að ég ætlaði að fara að snúa mér að því að vinna fyrir fólkið á götunni og nú er ég að því,“ segir Guðrún Hauksdóttir Schram, móðir Þorbjörns Hauks Liljarssonar. Meira »
VolkswagenPolo 2006 til sölu
Vetrar og sumardekk, 4 dyra, ekinn 179 þ.km. Gott viðhald og smurbók. Verð 240 þ...
EIGUM ALLSKONAR STIGA Á LAGER
Einnig sérsmíði, sjáið úrvalið t.d. á: www.sogem-stairs.com/en_home-home.php L...
Húsaviðgerðir
https://www.husco.is...