Hvítur ís á rauðu reikistjörnunni

Mynd sem Mars Express tók af rauðu reikistjörnunni Mars í ...
Mynd sem Mars Express tók af rauðu reikistjörnunni Mars í dag. ESA

Evrópska geimstofnunin ESA hefur birt nýjar myndir sem geimfar þess, Mars Express, hefur tekið af nágrannareikistjörnu okkar Mars. Á myndunum sést vel önnur pólhetta reikistjörnunnar þar sem vatns- og þurrís þekur annars rauðleitt yfirborðið.

Myndirnar voru teknar með VMC-myndavél Mars Express. Myndavélinni var ekki ætlað að vera vísindatæki heldur átti hún upphaflega að ná myndum af því þegar lendingarfarið Beagle 2 skildi sig frá Mars Express í desember árið 2003. Núna tekur hún hins vegar myndir af reikistjörnunni og eru þær birtar nær sjálfkrafa á Flickr-síðu ESA undir nafninu Mars-vefmyndavélin.

Á báðum pólsvæðum Mars eru miklar ísbreiður, aðallega úr vatnsís en þaktar þurrís á yfirborðinu. Norðurpóllinn er um 1.000 km í þvermál á sumrin og allt að tveggja km þykkur, að því er kemur fram í grein á Stjörnufræðivefnum. Suðurpóllinn er öllu smærri eða 350 km í þvermál og 3 km þykkur en inniheldur engu að síður nægt vatn til að þekja reikistjörnuna með 11 metra þykku lagi samkvæmt ratsjárgögnum frá Mars Express.

Pólarnir hafa gríðarleg áhrif á lofthjúp Mars. Yfir háveturinn kólnar svo svakalega að 25-30% af koldíoxíðinu í lofthjúpnum þéttist í þurrís og leggst yfir pólsvæðin sem risavaxin pólhetta. Á norðurpólinn safnast þurrísinn saman í um eins metra þykkt lag á meðan suðurpóllinn er alltaf þakin átta metra þykkum þurrís. Þegar vorar og hlýnar þiðnar þurrísinn og stígur upp í lofthjúpinn svo hann þykknar staðbundið á ný. Á sama tíma verða til gríðarsterkir heimskautavindar sem ná allt að 110 m/s vindhraða. Þessar árstíðabreytingar bera með sér gífurlegt magn rykagna og vatnsgufu sem mynda hrím og stór klósigaský.

Grein á Stjörnufræðivefnum um pólhetturnar á Mars

mbl.is
Toyota Yaris sjálfskiptur 2005, skoðaður
Til sölu (for sale) ný skoðaður Toyota Yaris sjálfskiptur, árg. 2005, ekinn 150....
Mynd eftir Ásgrím Jónsson
Til sölu olíumálverk eftir Ásgrím Jónsson, Húsafell, Uppl. í s. 772-2990 eða á ...
Kantsteins og múrviðgerðir
Vertíðin hafin hafið samband í símum 551 4000. 6908000 á verktak@verktak.is e...
Leysiboy til sölu.
Leysiboy stóll til sölu kr.17,000,- uppl. 8691204....