„Nú förum við og virkjum“

Gunnar Gaukur Magnússon, framkvæmdastjóri VesturVerks, segir að alveg frá upphafi ...
Gunnar Gaukur Magnússon, framkvæmdastjóri VesturVerks, segir að alveg frá upphafi hafi verið ætlunin að orkan úr Hvalárvirkjun myndi nýtast að sem mestu leyti innan Vestfjarða. Ljósmynd/Bæjarins besta

Þegar véltæknifræðingurinn og einn stofnanda Vesturverks, Gunnar Gaukur Magnússon, sat á skrifstofunni á Ísafirði fyrir nokkrum árum urðu oft truflanir á rafmagninu með þeim afleiðingum  að vinnuskjöl töpuðust. „Í eitt skiptið snéri ég mér að vinnufélaga mínum, Hallvarði Asperlund, og sagði: „Andskotinn, nú sæki ég um vinnu hjá Orkubúinu og athuga hvort þeir geti ekki notað mig í eitthvað“.“

Gunnar stóð við þetta, sótti um vinnuna en var hafnað. „Þá sagði ég við Hallvarð: „Nei, Þetta læt ég ekki bjóða mér. Nú förum við og virkjum“.“

Nú tíu árum síðar er virkjanahugmyndin, Hvalárvirkjun, langt komin í skipulagsferli. Hún er í nýtingarflokki rammaáætlunar, búin að gangast undir mat á umhverfisáhrifum og í auglýsingaferli  eru tillögur að breytingum á aðalskipulagi. Á þessum áratug varð þó ýmislegt til þess að tefja verkefnið, að sögn Gunnars. Meðal annars bankahrunið.

Fóru strax af stað

Aðeins tveimur dögum eftir að Gunnar kom með þá hugmynd að byggja virkjun höfðu hann og Hallvarður samband við Pétur Guðmundsson landeiganda í Ófeigsfirði í Árneshreppi á Ströndum og báru hugmyndina, sem gekk út á að virkja rennsli þriggja áa á Ófeigsfjarðarheiði, undir hann. Pétur tók þeim vel og þar með voru  samningaviðræður um vatnsréttindi sem til þurfti komnar á skrið. 

Í kjölfarið fóru VesturVerksmenn margar ferðir suður til Reykjavíkur til að ná samningum við Pétur og  Felix von Lango-Liebenstein, eiganda jarðarinnar Engjaness í Eyvindarfirði. Gunnar segist aldrei hafa hitt Lango-Liebenstein í eigin persónu en samið hafi verið um vatnsréttindin við lögmann hans.

„Það tók okkur allan veturinn, tæpt ár, að tryggja okkur öll vatnsréttindi sem til þurfti,“ segir Gunnar.

mbl.is/Kristinn Garðarsson

 Þá tók við vinna við að afla fjármagns til frekari undirbúnings áformanna. Þar komu Gunnar Gaukur og félagar hins vegar alls staðar að lokuðum dyrum. „Við fórum þrisvar sinnum að ræða við Orkubú Vestfjarða en þeir höfðu engan áhuga á að koma að þessu með okkur. Landsvirkjun svaraði okkur ekki einu sinni.“

HS Orka kemur til sögunnar

Vesturverk var í þessum viðræðum á viðkvæmum tímum í miðju bankahruni. Bankarnir höfðu slegið í lás og hvergi var fjármögnun að hafa. „Við vildum einmitt fara af stað í hruninu. Þá var rétti tíminn fyrir svona framkvæmd sem þurfti mikið mannafl í miklu atvinnuleysi.“Lestu meira

Að lokum, en þó ekki fyrr en árið 2015, var það HS Orka sem vildi ganga til samstarfs við Vesturverk. Í millitíðinni hafði  Hvalárvirkjun verið sett í nýtingarflokk rammaáætlunar og þegar fjármagn til áframhaldandi vinnu að verkefninu var tryggð með kaupum HS Orku á 70% hlut í Vesturverki fóru hlutirnir að gerast fyrir alvöru að sögn Gunnars. Virkjanakosturinn fór í kjölfarið í gegnum mat á umhverfisáhrifum og gaf Skipulagsstofnun út álit sitt á framkvæmdinni í vor.

Gunnar Gaukur segir að alveg frá upphafi hafi verið ætlunin að orkan úr Hvalárvirkjun myndi nýtast að sem mestu leyti innan Vestfjarða. „Það var alltaf hugmyndin, alveg númer eitt, tvö og þrjú.“

Í byrjun sótti Vesturverk það fast að virkjunin yrði tengd yfir í Ísafjarðardjúp og þaðan til  Ísafjarðar og þar með inn á það svæði þar sem raforkuöryggið er hvað minnst. „Við börðumst fyrir því en við höfum ekkert um þetta að segja,“ segir Gunnar. Það er Landsnet sem tekur ákvarðanir um uppbyggingu flutningsnetsins. Og þessi leið var ekki í boði, að minnsta kosti ekki  á þessum tíma.

Bjartsýnn á tengingu vestur í Djúp

Gunnar Gaukur segir að Vesturverk hafi átt í óformlegum viðræðum við Landsnet um tengingar fyrirhugaðrar Hvalárvirkjunar í um tvö ár. Nú segir hann styttast í að þær verði formlegar. Aðallega munu þær snúast um tenginguna frá Hvalárvirkjun og yfir í Ísafjarðardjúp eða að nýjum afhendingarstað raforku. Þaðan sem rafmagnið yrði flutt að öllum líkindum inn á Vesturlínu við Kollafjörð á Barðaströnd.  VesturVerk sótt formlega um tengingu virkjunarinnar í ágúst. Gunnar segist bjartsýnn á að þessi leið verði farin.

Enn er ekki búið að að selja orkuna sem aflað yrði í Hvalárvirkjun. „En við byggjum ekki virkjunina öðruvísi en að raforkan sé seld,“ segir Gunnar.  Að hans sögn hafa kaupendur þegar sýnt henni áhuga. Persónulega hugnast honum ekki að orkan verði nýtt til stóriðju. Hins vegar fari hann ekki með meirihluta í fyrirtækinu.

Ekki „boffs“ heyrst fyrr en nú

Á síðustu mánuðum hefur andstaða við virkjanaáformin aukist. Hún tók að magnast í kjölfar álits Skipulagsstofnunar þar sem áhrifin á alla þá þætti sem voru til skoðunar voru metin neikvæð eða verulega neikvæð.

Kemur sú harða gagnrýni á Hvalárvirkjun sem nú er uppi þér á óvart?

„Já, hún gerir það,“ segir Gunnar ákveðinn. „Verkefnið er hreinlega komið á lokametrana þegar menn fara af stað í gagnrýni sinni. Mér finnst að svona eigi kerfið ekki að vera. Þetta er alveg skelfilegt. Þessi gagnrýni hefði þurft að vera löngu komin fram.“

Hann segir að virkjanakosturinn hafi farið í gegnum rammaáætlun án þess að „boffs“ hafi heyrst í Náttúruverndarsamtökum Íslands sem hafi m.a. verið umsagnaraðili er gert var mat á umhverfisáhrifum framkvæmdanna. „Þá fer Landvernd af stað fyrst núna, sem er alltof seint“.

Gunnar segir það sitt persónulega álit að niðurstaða Skipulagsstofnunar sé óréttlát og setur spurningamerki við vinnubrögð stofnunarinnar.

Stöðuvötnin á víðernum Vestfjarða.
Stöðuvötnin á víðernum Vestfjarða. mbl.is/Golli

 Hann segir að allir umsagnaraðilar, faglegar stofnanir á sínu sviði, hafi verið sammála um þær vægiseinkunnir á umhverfisáhrifum framkvæmdarinnar sem Vesturverk komst að í frummatsskýrslu sinni. „Svo fer þetta inn á borð hjá Skipulagsstofnun. Líklega hjá einum starfsmanni. Og hann færir til vægiseinkunnirnar sem lögboðnir umsagnaraðilar hafa samþykkt og virkjunarkosturinn fær lakari útkomu úr matinu fyrir bragðið. Ég bara spyr: Er þetta hans prívat og persónulega skoðun? Eða er þetta skoðun Skipulagsstofnunar?“

Gunnar segir að ef skýrslan hafi verið rýnd rækilega innan stofnunarinnar af fleiri starfsmönnum hefðu þeir skrifað undir hana. 

Þrjár aðrar virkjanir á teikniborði VesturVerks

Gert var ráð fyrir Hvalárvirkjun í aðalskipulagi Árneshrepps sem var staðfest árið 2014. Hins vegar hafa áformin breyst nokkuð og því þarf að breyta skipulaginu aftur hvað þetta varðar. Tillaga þar um verður að sögn Gunnars lögð fram í byrjun næsta árs. Fái skipulagsbreytingar sem til þarf samþykki hreppsnefndar verður sótt um framkvæmdaleyfi fyrir virkjuninni. Þá á línulögnin, hvernig sem hún verður, eftir að fara í gegnum mat á umhverfisáhrifum. Einnig þarf að liggja fyrir samþykkt á breytingum á skipulagi vegna hennar og að lokum þarf að leita samþykktar á framkvæmdaleyfi.

mbl.is/Kristinn Garðarsson

Vesturverk er með þrjár aðrar virkjanir á Vestfjörðum á teikniborðinu. Sú fyrsta, Skúfnavatnavirkjun, er rétt undir 10 MW og þarf því ekki að fara til meðferðar hjá verkaefnastjórn rammaáætlunar. Hinar tvær eru stærri og þarfnast meðferðar í rammaáætlun: Hvanneyrardalsvirkjun í botni Ísafjarðar og Hesta- og Skötufjarðarvirkjun. „Þessar tvær síðarnefndu eru mjög skammt á veg komnar og verða því ekki að veruleika í náinni framtíð.“

Gunnar er sannfærður um að fáum árum eftir að Hvalárvirkjun yrði gangsett yrði orkan notuð að mest öllu leyti innan Vestfjarða. Nú þegar vanti inn á Vestfirði um 160 gígavattstundir á ári sem er um helmingur af framleiðslugetu virkjunarinnar. Verði áframhaldandi uppbygging í sjókvíaeldi þá er áætluð töluverð fjölgun á Vestfjörðum, að minnsta kosti um 900 manns við Djúp auk fjölgunar á suðurfjörðunum þá þurfi t.d. seiðaeldisstöðvar töluverða orku. Sömu sögu sé að segja um fleiri fyrirtæki sem áhugi er á að byggja upp í fjórðungnum og má nefna kalkþörungaverksmiðju í Súðavík sem dæmi. Fólksfjölgun muni fylgja þessum hugmyndum, gangi þær eftir. „Ef þetta kemur allt til þá er orkan úr Hvalárvirkjun öll farin í þessa uppbyggingu.“

mbl.is/Kristinn Garðarsson
mbl.is

Innlent »

Sigríður fer fram á Seltjarnarnesi

10:44 Sigríður Sigmarsdóttir, varaformaður Íþrótta- og tómstundanefndar Seltjarnarness, gefur kost á sér í 3. sæti lista Sjálfstæðisflokksins á Seltjarnarnesi í prófkjöri þann 20. janúar næstkomandi. Meira »

Íbúar sjóði vatnið í Norðfirði

10:44 Fjöldi jarðvegsgerla hefur greinst yfir viðmiðunarmörkum neysluvatnsreglugerðar í neysluvatni Norðfirðinga.  Meira »

UMFÍ kannar umfang ofbeldis

10:09 Rúmlega 300 stjórnendur sambandsaðila og aðildarfélaga Ungmennafélags Íslands (UMFÍ) fengu í gær sendan ítarlegan lista með spurningum um ýmis mál sem varða möguleg kynferðisbrot, ofbeldisverk og kynbundna áreitni innan félaganna og úrlausn slíkra mála. Meira »

Heilsuspillandi lakkrís er víða

09:45 „Það er áhyggjuefni að lakkrís er kominn alls staðar. Þú ferð varla út að borða án þess að fá lakkrís í sósuna út á lambakjötið, lakkrís í eftirréttinn eða lakkrís í bjórnum sem er drukkinn með matnum,“ segir prófessor og sérfræðingur í innkirtla- og efnaskiptasjúkdómum. Meira »

Ekkert að hugsa um að hætta

09:14 Ég er ekkert að hugsa um að hætta, sagði Davíð Odds­son, rit­stjóri Morg­un­blaðsins, i morgunþætti K-100 í dag og kveðst ekki hafa hug á að setjast í helgan stein á næstunni. „Ég er sjötugur eins og fram hefur komið. Mogginn, hann er 105 ára og ekki hætti hann þegar hann varð sjötugur.“ Meira »

Mál Glitnismanna til aðalmeðferðar

08:59 Aðalmeðferð í markaðsmisnotkunarmáli Glitnis hefst í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag. Ákært er fyrir meinta markaðsmisnotkun og umboðssvik fyrir hrun bankans í október árið 2008. Meira »

Ástand vega á Austurlandi ógnar öryggi

08:18 „Þetta er bara fyrir neðan allar hellur. Það fyllast öll dekk hjá okkur og hefur áhrif á alla akstureiginleika bílanna,“ segir Rafn Harðarson, vörubílstjóri hjá flutningsfyrirtækinu Sigga danska ehf. Meira »

Tímamót í endurnýtingu úrgangs

08:35 Fyrirtæki sem sem nota endurnýttan úrgang til framleiðslu geta nú flokkað afurðirnar sem vöru í stað úrgangs. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá Umhverfisstofnun. Þar segir að stofnunin hafi í desember sl. gefið út fyrsta ráðgefandi álit sitt um endurnýtingu úrgangs. Meira »

Ekki bara Afríka

07:59 Þrátt fyrir að flest verkefni mannúðarsamtakanna Læknar án landamæra séu í Afríku þá sinna samtökin verkefnum í Evrópu. Meðal annars í Svíþjóð, Grikklandi og víðar. Þar eru það verkefni tengd flóttafólki og andlegri líðan þess sem eru efst á baugi. Meira »

Aldrei fleiri útlendingar í vinnu

07:57 Alls voru 24.340 útlendingar á vinnumarkaði hér á landi í fyrra og hafa aldrei verið fleiri. Fjölgaði þeim umtalsvert frá árinu 2016 en þá voru þeir 20.605. Pólverjar eru sem fyrr fjölmennastir útlendinga á vinnumarkaði hér, alls 10.766 í fyrra. Meira »

Auka þarf löggæsluna í Leifsstöð

07:37 Löggæslumönnum í Flugstöð Leifs Eiríkssonar hefur ekki fjölgað samhliða fjölgun farþega um Keflavíkurflugvöll þó að þörf sé talin á því. Meira »

Lokað um Súðavíkurhlíð

07:34 Vegurinn um Súðavíkurhlíð er enn lokaður vegna snjóflóðahættu. Á Vesturlandi er hálka eða snjóþekja á vegum en á Vestfjörðum er snjóþekja eða þæfingsfærð en unnið að hreinsun. Ófært er á Steingrímsfjarðarheiði. Meira »

„Ég er fædd á vitlausum áratug“

06:30 Salka Sól stígur á svið næstkomandi föstudag sem Janis Joplin. Hún segir að um leið og hún hafa uppgötvað Janis þá hafi henni liðið líkt og hún hafi fæðst á vitlausum áratug. Síðan þá hefur Salka verið undir miklum áhrif frá Janis og hennar söngstíl og túlkun. Meira »

Kólnar hressilega í veðri

05:55 Veðurstofan varar við allhvassri norðanátt með snjókomu eða éljum og erfiðum akstursskilyrðum á Vestfjörðum, einkum norðan til. Vegurinn um Súðavíkurhlíð er lokaður vegna snjóflóðahættu en óvissustig er í gildi á norðanverðum Vestfjörum vegna snjóflóðahættu. Meira »

Ofrannsökum D-vítamín

05:30 Í fyrra fóru 31.000 Íslendingar í rannsókn á stöðu D-vítamíns í líkamanum. Er það áttföld aukning frá árinu 2010 þegar 4.000 íslendingar létu athuga D-vítamínið hjá sér. Meira »

Davíð Oddsson í viðtali á K100

06:18 Davíð Oddsson, ritstjóri Morgunblaðsins, verður gestur þeirra Ásgeirs Páls, Jóns Axels og Kristínar í morgunþætti K100 í dag. Davíð er sjötugur í dag og mætir í spjall til þeirra klukkan 8:30. Meira »

Stóðu í ströngu á Landspítalanum

05:30 Töluvert aukaálag myndaðist á Landspítalanum í gær í kjölfar þess að Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur lýsti því yfir að jarðvegsgerla væri að finna í neysluvatni í Reykjavík. Meira »

Afmælinu líka fagnað úti í heimi

05:30 Samþykkt var á ríkisstjórnarfundi í gær að veita 10 milljóna framlag vegna afmælisdagskrár á vegum sendiráðanna í Kaupmannahöfn og Berlín í tilefni 100 ára afmælis fullveldis Íslands. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

Járnabakkar - Járnabindingar
Erum með fjölmargar gerðir af járnabökkum, bindivír, stjörnur og fjarlægðarstein...
Jöklar - Fyrsta sending 2018 - Opið fyrir pantanir til 15. janúar
Erum að taka niður pantanir fyrir fyrstu sendingu 2018. Húsin eru áætluð til af...
Faglærðir málarar
Faglærðir málarar Tökum að okkur öll almenn málningarstörf. Tilboð eða tímavinna...
UHD skjáir ( 4k )
Upplýsingar gefur Ólafur hjá Varmás ehf. sími 566 8144 ...
 
Hafnarvörður
Skrifstofustörf
????????????? ???????????? ??? ??????? ...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, for...
Skattadagurinn
Fundir - mannfagnaðir
SKATTADAGUR FLE Ráðstefna um skattam...
L edda 6018011619i
Félagsstarf
? EDDA 6018011619 I Mynd af auglýsin...