Leggur til kostamat á virkjun og verndun

Byggð yrði innan verndarsvæðisins að sögn Sigurðar Gísla Pálmasonar.
Byggð yrði innan verndarsvæðisins að sögn Sigurðar Gísla Pálmasonar. mbl.is/Golli

Hreppsnefnd Árneshrepps mun á næsta fundi sínum taka ákvörðun um hvort ráðist verði í kostamat á virkjun innan sveitarfélagsins annars vegar og stofnun þjóðgarðs hins vegar og hvort boð Sigurðar Gísla Pálmasonar, stjórnarmanns hjá IKEA, um að greiða fyrir matið verði þegið.

Sigurður Gísli setti hugmyndina að kostamatinu fram í athugasemdum sínum við skipulagsbreytingar sem auglýstar voru nýlega vegna fyrirhugaðrar Hvalárvirkjunar. Hann telur að kostagreining, sem unnin yrði af til þess bærum sérfræðingum, myndi taka 3-4 mánuði. Niðurstöðuna yrði svo hægt að nýta til að taka upplýsta ákvörðun um framhaldið á forsendum heimamanna, samfélaginu á Ströndum til heilla.

„Þannig gæti hreppsnefndin á endanum tekið ákvörðun sem byggð væri á raunverulegum valkostum og vonandi skapað sátt um niðurstöðuna, hver sem hún verður,“ segir Sigurður Gísli í samtali við mbl.is.

Eva Sigurbjörnsdóttir, oddviti Árneshrepps, segir að hugmynd að þjóðgarði eða verndarsvæði sé að sínu mati að koma of seint fram. Vinna varðandi Hvalárvirkjun hafi staðið árum saman og sé nú komin vel á veg. Hún telur ljóst að einhverjir landeigendur í hreppnum séu ekki áhugasamir um slíkt fyrirkomulag. Að hennar mati er verndarsvæði sem útilokar virkjun ekki í spilunum.

Garðarnir geta haft veruleg hagræn áhrif

Sigurður Gísli bendir á að hugmynd um þjóðgarð á Ströndum sé ekki ný af nálinni. Hins vegar hafi kostir stofnunar slíks garðs ekki enn verið metnir. „Þjóðgarðar eru að slíta barnsskónum á Íslandi. Það er að koma í ljós að þeir geta haft veruleg hagræn áhrif á nærsamfélög. Þar skapast bæði heilsárs- og sumarstörf. Þess vegna finnst mér að kanna ætti kosti þess að stofnsetja slíkan garð eða það sem ég vill kalla verndarsvæði á Ströndum.“

Sigurður Gísli Pálmason hefur boðist til þess að greiða fyrir ...
Sigurður Gísli Pálmason hefur boðist til þess að greiða fyrir kostamatið í Árneshreppi.

Sigurður kynnti tillögu sína fyrir hreppsnefndinni um síðustu helgi. Hugmyndin gengur m.a. út á það að kanna hug heimafólks og annarra hollvina Árneshrepps til framtíðaruppbyggingar í sveitarfélaginu. „Hvað finnst þeim að leggja eigi áherslu á? Hvað finnst þeim gefa svæðinu gildi? Hvað gerir það að verkum að fólki er umhugað um að byggð haldist áfram í Árneshreppi?“ spyr Sigurður sem er þeirrar skoðunar að óbyggð víðerni, náttúra og menning Árneshrepps séu einstakar auðlindir sem hægt sé að virkja með ýmsum hætti.

Samhliða viðhorfskönnuninni yrðu metnir kostir og gallar þess að stofna þjóðgarð annars vegar og að reisa virkjun hins vegar út frá hagrænum, umhverfislegum og samfélagslegum áhrifum.

Eva oddviti segir að verkefni Byggðarstofnunar, Brothættar byggðir, sem Árneshreppur er nú þátttakandi í, sé einmitt til þess fallið að fá fram sjónarmið íbúanna í þessum efnum. „Það var haldinn íbúafundur á vegum verkefnastjórnar Brothættra byggða hér í síðustu viku og það er fjöldinn allur af hugmyndum og tillögum komnar fram nú þegar,“ segir Eva. „Við getum nefnilega gert heilmikið til að bjarga okkur sjálf.“

Sækir hugmyndina til UNESCO

Að sögn Sigurðar Gísla gæti þjóðgarður haft annað og meira hlutverk en það eitt að vernda náttúruna. Þannig yrði búseta innan hans og aðstæður skapaðar til rannsókna og þróunar atvinnulífs. Slík svæði er þegar að finna víða um heim undir merkjum Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna, UNESCO, þangað sem Sigurður sækir hugmynd sína. Verkefnið kallast „Man and the Biosphere“ eða Maður í lífheimi.“ Ekki þyrfti að koma til eignarnáms lands við stofnun verndarsvæðisins og hefðu einhverjir landeigendur ekki áhuga á að vera með í verkefninu væri þeim frjálst að standa utan þess. Frumkvæði að stofnsetningunni þyrfti ekki að koma frá ríkinu.

Ráðgert er að reisa virkjun á Ófeigsfjarðarheiði í Árneshreppi.
Ráðgert er að reisa virkjun á Ófeigsfjarðarheiði í Árneshreppi. mbl.is/Golli

Verndarsvæði ekki í spilunum

Eva telur alveg ljóst að landeigendur, m.a. í Ófeigsfirði, hafi ekki hug á því að tilheyra slíku svæði. Að auki taki ár og jafnvel áratugi, eins og dæmin hér á landi sýni, að setja þjóðgarð á stofn og að ríkið þurfi að koma að því. „Við höfum einfaldlega ekki tíma til að bíða svo lengi,“ segir Eva. Þá segist hún sannfærð um að það sama eigi við um verndarsvæði undir hatti UNESCO, slíkt væri tímafrekt og alls ekki víst að það myndi ganga í gegn yfir höfuð. Hún bendir á að kostagreining eins og Sigurður Gísli hefur rætt um gæti tekið 3-4 mánuði og að það sé langur tími að hennar mati.

„Svona svæði, sem myndi algjörlega útiloka virkjun, það er að mínu mati ekki í spilunum eins og þetta horfir við mér í dag. En við í hreppsnefndinni eigum eftir að ræða þetta betur og ákveða hvað við viljum gera,“ segir Eva.

Á þriðja tug með vetursetu

Rætt hefur verið um Hvalárvirkjun í áratugi en aldrei sem nú. Virkjunarhugmyndin var sett í orkunýtingarflokk rammaáætlunar árið 2013 og gert ráð fyrir henni í aðalskipulagi Árneshrepps ári síðar. Þegar hefur farið fram mat á umhverfisáhrifum og breytingar á skipulagi hreppsins, m.a. vegna vinnuvega um fyrirhugað virkjanasvæði, verið auglýstar. Við þær bárust tæplega tuttugu athugasemdir. Enn á eftir að afgreiða tillögurnar í hreppsnefndinni. Verði þær samþykktar er næsta skref framkvæmdaaðilans VesturVerks að sækja um framkvæmdaleyfi fyrir virkjuninni. Gangi þessar áætlanir eftir mun Hvalárvirkjun fara að framleiða rafmagn á árunum 2023-2024.

Í Árneshreppi eru um 46 manns með lögheimili. Vetursetu á svæðinu hafa aðeins á þriðja tug manna. Í hreppsnefnd eiga fimm íbúar sæti. Þrír þeirra eru hlynntir Hvalárvirkjun en tveir eru henni mótfallnir.

Eva Sigurbjörnsdóttir, oddviti Árneshrepps.
Eva Sigurbjörnsdóttir, oddviti Árneshrepps. mbl.is/Golli

Íbúar þessa fámennasta sveitarfélags landsins hafa í ár og áratugi beðið eftir nauðsynlegum samgöngubótum, m.a. úrbótum á veginum um Strandir og tíðari snjómokstri. Vegaframkvæmdum hefur ítrekað verið frestað þó að þær hafi verið komnar inn á samgönguáætlun og snjómokstur er enginn á löngu tímabili ár hvert.

Enginn tapar á kostamati

Sigurður Gísli segist engra hagsmuna eiga að gæta í Árneshreppi. Hann láti sig málið varða sem almennur borgari og náttúruunnandi. Hans boði fylgi engar kvaðir um hvað svo verði gert í framhaldi kostagreiningarinnar. Það er hins vegar hans skoðun að það sé öllum til heilla að hafa fleiri en einn valkost uppi á borðum og því hvetur hann hreppsnefnd Árneshrepps til að staldra nú við, bíða með afgreiðslu skipulagstillagna og skoða fleiri kosti en virkjun á svæðinu. „Þegar taka á stórar ákvarðanir sem varða heil sveitarfélög og framtíð þeirra þarf að skoða fleiri en einn valmöguleika. Á því tapar enginn.“

Eva oddviti segir að þegar öllu sé á botninn hvolft eigi heimamenn sjálfir mest að hafa um það að segja hvað verði gert sveitarfélaginu. „Því miður gleymir fólk því oft.“

Eva segir að hugmynd Sigurðar Gísla hafi þegar verið rædd á einum hreppsnefndarfundi og verði einnig rædd á þeim næsta sem er á dagskrá 15. desember. Hún á von á því að ákvörðun um framhald málsins verði tekin á þeim fundi.

mbl.is

Innlent »

Undirbúa fjölgun ráðuneyta

18:15 Forsætisráðherra hyggst, í samráði við félags- og jafnréttismálaráðherra og heilbrigðisráðherra, hefja undirbúning að breyttri skipan velferðarráðuneytisins. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Stjórnarráðinu. Meira »

Vonar að ekki þurfi fleiri samstöðufundi

17:55 Samstöðufundur með ljósmæðrum hófst í Mæðragarðinum við Lækjargötu klukkan korter í fimm. Að fundinum standa meðlimir Facebook-hópsins Mæður og feður standa með ljósmæðrum! en hópurinn telur rúmlega 13.000. Meira »

Undirbúa alþjóðlega ráðstefnu um #metoo

16:55 Ráðherranefnd um jafnréttismál hefur lagt til að haldin verði alþjóðleg ráðstefna um #metoo-byltinguna í tengslum við formennsku Íslands í norrænu ráðherranefndinni. Stefnt er á að ráðstefnan fari fram næsta haust. Meira »

Samninganefndir funda á morgun

15:59 Samninganefndir ljósmæðra og ríkisins funda á morgun vegna kröfu ljósmæðra um launaleiðréttingu. Fundurinn fer fram klukkan 11:00 í húsum Ríkisáttasemjara. Nefndirnar hafa ekki fundið síðan ljósmæður höfnuðu nýjum kjarasamningum með yfirgnæfandi meirihluti þann 8. júní síðastliðinn. Meira »

Borgarstjóri ber fyrir sig Gústaf

15:50 „Þennan trúnaðarbrest þarf að rannsaka,“ sagði Vigdís Hauksdóttir, borgarfulltrúi Miðflokksins, í ræðustól borgarstjórnar í dag. Þetta voru viðbrögð við að Líf Magneudóttir, borgarfulltrúi Vinstri grænna, upplýsti í ræðustól í umræðum um breytingu á skipulagi nefnda hver fulltrúi minnihlutans yrði í nýju umhverfis- og heilbrigðisráði. Meira »

HM-andköf æðstu embættismanna

15:45 Eftirvæntingin var gríðarmikil fyrir leik Íslands og Argentínu á HM í knattspyrnu á laugardag og horft var á leikinn víða um land. Meðal áhorfenda á Hrafnseyri voru þau Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands og Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra. Meira »

Tengsl milli áfallastreitu og sjálfsónæmis

15:22 Fólk sem hefur glímt við áfallastreituröskun er í aukinni hættu á að greinast síðar með sjálfsónæmissjúkdóma. Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri rannsókn vísindamanna við Háskóla Íslands. og Karolinska Institutet í Stokkhólmi. Meira »

Fylgir ráðgjöf Hafró í einu og öllu

15:22 Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, hefur gefið út reglugerð um leyfilegan heildarafla í íslenskri fiskveiðilögsögu fyrir næsta fiskveiðiár og fylgir hún alfarið ráðgjöf Hafrannsóknastofnunar. Meira »

Orðinn mikilvægur tengiflugvöllur

14:55 Keflavíkurflugvöllur er á meðal þeirra flugvalla þar sem mest aukning hefur orðið í tengimöguleikum frá árinu 2008, samkvæmt nýrri skýrslu sem alþjóðlegu flugvallasamtökin ACI sendu frá sér í dag. Meira »

Vill að borgin stofni hagsmunasamtök

14:48 Sósíalistaflokkurinn hefur lagt til að Reykjavíkurborg stofni þrjú hagsmunasamtök. Oddviti sósíalista segir þetta vera til þess fallið að notendur þjónustunnar geti komið að ákvörðunum sem þá varða. Meira »

Yngsti forsetinn frá upphafi

14:48 Glatt var yfir mönnum fyrir setningu fyrsta fundar borgarstjórnar Reykjavíkur. Gleðin tók þó brátt enda þegar minnihlutinn hóf að gera athugasemdir við meirihlutann þegar stóð til að kjósa forseta borgarstjórnar. Áberandi var að flokkar minnihlutans stóðu einhuga við kosningu í embætti borgarstjórnar. Meira »

Ákærðir fyrir að halda konum í gíslingu

14:33 Héraðssaksóknari hefur ákært tvo karlmenn fyrir að halda tveimur konum í gíslingu í fjórar til sex klukkustundir á heimili annarrar konunnar og annars mannsins í júnímánuði fyrir tveimur árum. Málið var þingfest í Héraðsdómi Reykjavíkur í vikunni. Meira »

Forðast viðskiptahindranir vegna Brexit

14:00 Guðlaugur Þór Þórðarson, utanríkisráðherra, leiddi umræðu um samskiptin við Bandaríkin og mikilvægi alþjóðaviðskipta á fundi utanríkisráðherra Norðurlandanna, Eystrasaltsríkjanna og Visegradríkjanna í Stokkhólmi í dag. Meira »

Sambærilegt en ásýndin öðruvísi

14:00 Víðir Reynisson öryggisstjóri KSÍ segir að allt hafi gengið að óskum varðandi öryggismál og aðbúnað íslenska karlalandsliðsins í Rússlandi en það dvelur í góðu yfirlæti í strandbænum Kabardinka við Svartahaf. Meira »

Rúrik vekur athygli á armböndum Krafts

13:33 Landsliðsmaðurinn Rúrik Gíslason nýtir athyglina sem hann hefur hlotið á HM vel, en hann deildi mynd af sér með armband frá Krafti á Instagram-reikningi sínum og benti á Instagram-reikning Krafts í leiðinni. Meira »

„Þetta fer bara vel í mig“

13:12 Fyrsti fundur borgarstjórnar eftir nýafstaðnar kosningar fer fram í dag og liggur talsverður fjöldi tillagna fyrir fundinum. Hefðbundið er að á fyrsta fundi séu ekki afgreiddar margar tillögur, að þessu sinni liggur fyrir fjöldi tillagna frá minnihlutanum. Meira »

Heilbrigðiskerfið byggist á fólki

12:29 „Það er mikilvægt að byggja hús, skapa gott umhverfi, hlúa að framtíðinni. Enn mikilvægara er að hafa í huga að heilbrigðiskerfi er og verður ekki byggt upp á húsum, heilbrigðiskerfi er byggt upp af fólki,“ segir formaður hjúkrunarráðs Landspítala í opnu bréfi til heilbrigðisráðherra. Meira »

Dagurinn engin tilviljun

11:50 Facebook-hópurinn „Mæður og feður standa með ljósmæðrum“ stendur fyrir samstöðufundi vegna kjarabaráttu ljósmæðra í tilefni af kvennréttindadegi íslenskra kvenna í dag. Samninganefnd ljósmæðra á fund við samninganefnd ríkisins í fyrramálið, en ljósmæður höfnuðu nýjum samningi 8. júní. Meira »

Bríetar minnst á kvenréttindadeginum

11:25 Kvenréttindadagur íslenskra kvenna er í dag en á þessum degi fyrir hundrað og þremur árum fengu konur 40 ára og eldri kosningarétt og kjörgengi til Alþingis. Meira »
Þreyttur á geymslu- ólykt í ferðavagni.
Eyðir flestri ólykt. Ertu búinn að sækja bílinn úr vetrargeymslu, er ólykt í bíl...
ÞÝSKAR KERRUR _ FJÖLNOTA OG MEÐ STURTUM
L: 251,305,405,502,611 x B: 153,178,183,203,223 cm, burður 1350 til 3500 kg. Stu...
Stórkostlegt úrval af Nuddbekkjum frá 46.000 ....
Stórkostlegt úrval af Nuddbekkjum frá 46.000 .... www.egat.is sími 8626194...
Póstkort - Póstkort
Langar þig í raunverulegt póstkort sent frá útlöndum? Skoðaðu www.postcrossing....