Sýkna það eina í stöðunni fyrir Hæstarétt

Stefán Már Stefánsson lagaprófessor, segir stöðu Guðmundar- og Geirfinnsmálanna flókna ...
Stefán Már Stefánsson lagaprófessor, segir stöðu Guðmundar- og Geirfinnsmálanna flókna en áhugaverða frá lagalegu sjónarhorni. Málið sé allt sorgarsaga. mbl.is/Ásdís Ásgeirsdóttir

Stefán Már Stefánsson, lagaprófessor við Háskóla Íslands, segist ekki sjá neitt annað í stöðunni en að Hæstiréttur sýkni fimmmenningana sem sakfelldir voru í Guðmundar- og Geirfinnsmálinu fyrir 38 árum, fallist hann á skilyrði endurupptöku málanna.

Endurupptökunefnd samþykkti á síðasta ári beiðnir fimm manna sem sakfelldir voru fyrir aðild að málunum tveimur um að þau yrðu tekin upp að nýju. Í greinargerð setts saksóknara sem skilað var til Hæstaréttar í gær krefst hann svo sýknu byggða á rökum endurupptökunefndarinnar.

Staðan er því sú að engin meiriháttar ágreiningur er á milli ákæruvaldsins og verjenda fólksins og því vakna spurningar um hvort að flytja þurfi málið yfir höfuð.

Stjórnvald en ekki dómsstól

Stefán Már segir að áður en málið komist til efnislegrar meðferðar að nýju þurfi Hæstiréttur fyrst að athuga hvort að skilyrði endurupptökunefndar séu fyrir hendi. „Þetta er stjórnvald en ekki dómsstóll og því á Hæstiréttur síðasta orðið um það hvort skilyrði endurupptökunnar hafi verið fyrir hendi,“ segir Stefán Már í samtali við mbl.is.

Verði það metið svo að skilyrðin séu fyrir hendi segist Stefán ekki sjá aðra atburðarás fyrir sér en að Hæstiréttur fallist á sýknu ef lagt er til grundvallar að bæði saksóknari og verjendur muni krefjast hennar.

Engin fyllilega sambærileg mál hafa átt sér stað í fortíðinni. Fordæmi er fyrir því að Hæstiréttur hafi ekki fallist á skilyrði nefndarinnar um endurupptöku máls en í því tilviki hafði ákæruvaldið mótmælt niðurstöðunni. Annað er uppi á teningnum nú þar sem settur saksóknari, þ.e. fulltrúi ákæruvaldsins, krefst sýknu byggða á rökum endurupptökunefndar.

Nokkur dómsmál hafa verið endurupptekin í gegnum tíðina en áður en endurupptökunefnd var stofnuð árið 2013 hafi það verið Hæstaréttar sjálfs að ákveða slíkt. „Þá var það Hæstiréttur sjálfur sem skar úr um hvort skilyrði endurupptöku væru fyrir hendi og því kom vitanlega engin endurskoðun á þeim ákvörðunum við endurflutning málsins,“ segir Stefán „Nú er komin hreyfing á það að breyta þessari endurupptökunefnd í endurupptökudómstól. Hjá þeim dómstóli myndi þá endanleg ákvörðun liggja um skilyrði endurupptöku.“

Stefán man ekki til þess að saksóknari hafi farið fram á sýknu í enduruppteknum málum. „Það myndi ég halda að væri fordæmalaust.“

Fallist Hæstiréttur á skilyrði endurupptökunnar, verður málið flutt fyrir Hæstarétti?

„Það verður ákvörðun réttarins,“ segir Stefán. „Ef enginn ágreiningur er, þá þarf nú ekki langt mál um það. Ef það er krafist sýknu af öllum aðilum þá er málið pínulítið tómt til flutnings. En Hæstiréttur getur alltaf ákveðið málflutning og beint einhverjum spurningum til málsaðila.“

En gæti Hæstiréttur komist að einhverri annarri niðurstöðu en að sýkna?

„Hann gæti væntanlega komist að þeirri niðurstöðu að skilyrði endurupptökunnar séu ekki fyrir hendi og þá mun gamli dómurinn einfaldlega standa. En ef þau eru fyrir hendi að mati dómsins þá verða kröfur saksóknarans og verjenda teknar til greina þannig að niðurstaðan í því yrði aldrei önnur en sýkna. Ég held að annað komi ekki til álita.“

Stefán segir að staða málsins nú sé nokkuð flókin en áhugaverð frá lagalegu sjónarhorni séð. „En þetta er auðvitað hrikaleg sorgarsaga, bæði fyrir þá sem hlut eiga að máli, réttarfarið og kannski réttarríkið líka.“

Davíð Þór Björgvinsson, saksóknari í Geirfinnsmálinu, skilaði öllu gögnum málsins ...
Davíð Þór Björgvinsson, saksóknari í Geirfinnsmálinu, skilaði öllu gögnum málsins til Hæstaréttar nýverið. Gögnin fylla fleiri kassa. Hann hefur nú skilað greinargerð sinni og krefst sýknu. mbl.is/Kristinn Magnússon

Viðeigandi að hafa málflutning

Allra næsta skref í málinu er það að nú fá verjendur fimmmenninganna frest til að skila sínum greinargerðum til Hæstaréttar. Líklegt er að sá frestur verði um fjórar vikur.

Davíð Már Björgvinsson, settur saksóknari í Guðmundar- og Geirfinnsmálinu, segir það ekki sitt að ákveða hvort að málflutningur muni fara fram í Hæstarétti. Hann sé hins vegar tilbúinn til þess. „Persónulega þætti mér það ekki óviðeigandi með tilliti til umfangs og stærð þessa máls. En þetta er ekki mín ákvörðun. það er Hæstiréttur sem verður að svara þessu sjálfur.“

En þó málflutnings gerist ekki þörf er eitt víst: Samkvæmt lögum þarf Hæstiréttur að kveða upp nýjan dóm.

mbl.is

Innlent »

Berlínar- og rauðvínsmaraþon

22:08 Sigurjón Ragnar ljósmyndari hefur hlaupið átta maraþon um ævina en fyrsta hlaupið fór hann 42 ára, er hann vildi hlaupa einn kílómetra fyrir hvert aldursár. Um síðustu helgi kláraði hann Berlínarmaraþonið og helgina þar áður kláraði hann rauðvínsmaraþon í Frakklandi. Meira »

Mál forstjórans einnig til skoðunar

21:59 Stjórnarformaður OR vonast til þess að óháð úttekt á vinnustaðarmenningu fyrirtækisins verði til þess að þar á verði hægt að gera breytingar til batnaðar. Aðkoma Bjarna Bjarnasonar forstjóra að ráðningu Bjarna Más Júlíussonar er meðal þess sem tekið verður til skoðunar. Meira »

Öryggi starfsmanna ekki tryggt við Safnahúsið

21:31 Við eftirlitsheimsókn Vinnueftirlitsins á byggingarvinnustað við Safnahúsið við Hverfisgötu í Reykjavík kom í ljós að aðbúnaður, hollustuhættir og öryggi starfsmanna var ekki í samræmi við lög og reglur. Öll vinna var því bönnuð á vinnupöllum. Meira »

Stjórn OR féllst á ósk Bjarna

21:25 Stjórn Orkuveitu Reykjavíkur ákvað á fundi sínum í kvöld að fallast ósk Bjarna Bjarnasonar forstjóra að stíga til hliðar meðan fram fer óháð úttekt á vinnustaðarmenningu og málefnum tiltekinna starfsmanna sem verið hafa til umfjöllunar. Meira »

Segir að fyrirkomulagið virki ekki

20:54 Heilbrigðisráðherra segir að dómur Héraðsdóms Reykjavíkur um samning Sjúkratrygginga Íslands og sérfræðilækna sýni að fyrirkomulagið við að hafna umsóknum virkar ekki. Meira »

Tilraunakennd kvikmyndagerð fyrir ungt fólk

20:36 Kaliforníumaðurinn Lee Lynch hefur verið búsettur á Íslandi í fimm ár ásamt íslenskri konu og syni. Lee er kvikmyndagerðarmaður og er að fara af stað með sitt sjötta námskeið í Hinu húsinu nú í lok september fyrir ungt fólk á aldrinum 16-25 ára en það hefst þann 25.september. Meira »

Bræla alla heimsiglinguna

20:18 „Makríllinn hefur stækkað eftir því sem liðið hefur á sumarið og fiskurinn í fyrsta holinu okkar var að jafnaði rúmlega 500 gramma þungur. Síðan lækkaði meðalvigtin örlítið og annar afli var fiskur rétt undir 500 grömmum að jafnaði.“ Meira »

Stjórnarfundur OR hafinn

20:16 Stjórnarfundur Orkuveitu Reykjavíkur í höfuðstöðvum fyrirtækisins er hafinn. Þar mun stjórnin fara yfir ósk Bjarna Bjarnasonar forstjóra um að stíga tímabundið til hliðar, en Bjarni situr sjálfur fundinn á meðan erindi hans er tekið fyrir. Meira »

Lögreglan leitar tveggja drengja

20:01 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu leitar að tveimur piltum, 7 og 8 ára, þeim Stefáni Sölva og Ísak Helga. Drengirnir fóru frá Háteigsskóla klukkan 15 í dag, en síðast er vitað af þeim þar. Meira »

Frímúrarar taka kjólfötin með

19:37 „Ísrael er upplifun. Sagan opnast svo auðvelt verður að skapa í huganum myndir af þeim atburðum sem gerðust fyrir um tvö þúsund árum og segir frá í Biblíunni. Fólkið sem ég fer með núna er búið að setja sig vel inn í málin; lesa og sækja fyrirlestra. Það er skemmtilegt að ferðast með slíku fólki.“ Meira »

Berst gegn framsali til Póllands

19:35 Íslensk stjórnvöld hafa samþykkt að framselja meintan höfuðpaur í hinu svokallaða Euro Market-máli til Póllands.  Meira »

Samkomulag ríkis og borgar brotið

19:19 Dagur B. Eggertsson borgarstjóri segir ljóst að samkomulag ríkis og borgar frá 2013 hafi verið brotið í dag þegar flogið var með utanríkisráðherra og nokkra þingmenn í utanríkismálanefnd um borð í flugmóðurskipið USS Harry S. Truman. Meira »

Allir þurfa að þekkja sín sköp

18:56 „Það þarf að fjarlægja leyndarhjúpinn sem umlykur kynhegðun. Staðgóð þekking á því hvernig líkaminn virkar auðveldar konum að taka ákvarðanir af öryggi og sjálfstrausti,“ segja höfundar bókarinnar Gleðin að neðan. Meira »

Komast ekki á legudeildir

18:01 „Álagið felst í því að það eru margir sjúklingar sem hafa lokið fyrstu meðferð á bráðamóttöku en komast ekki til innlagnar á sérhæfðum legudeildum,“ segir Jón Magnús Kristjánsson, yfirlæknir bráðalækninga á Landspítala. Meira »

Vogabyggð tekur á sig mynd

18:00 Mikill gangur er kominn á uppbyggingu í Vogabyggð þar sem fram fer umfangsmikil enduruppbygging, fyrsta húsið við Trilluvog er farið að rísa og áætluð verklok á því eru í júlí á næsta ári. Alls er áætlað að íbúðir á svæðinu verði á bilinu 1.100 til 1.300. Meira »

„Menn vinna svona rólega og af öryggi“

17:50 Bana­slys varð í gærmorgun þegar er­lend­ur karl­maður féll er á hann var á göngu á Kirkju­felli á Snæ­fellsnesi. Að sögn lög­regl­unn­ar á Vest­ur­landi komu ferðamenn auga á mann­inn þar sem hann lá um klukkan 10 og var þá haft sam­band við Neyðarlín­una. Meira »

Tóku fyrstu skóflustungurnar

17:31 Fyrstu skóflustungur að nýjum háskólagörðum HR voru teknar í dag við Nauthólsveg, gegnt Reykjavik Natura.  Meira »

Leiguverð hækkar en íbúðaverð lækkar

17:03 Vísitala leiguverð á höfuðborgarsvæðinu hækkaði um 2,9% í ágúst, á sama tíma og íbúðaverð lækkaði um 0,1%. Þetta kemur fram í nýbirtum tölum Þjóðskrár Íslands, en hækkun leiguverðs umfram hækkun íbúðaverðs hefur aldrei verið meiri á milli mánaða frá því að mælingar hófust. Meira »

Rannsóknarlögregla ríkisins snúi aftur

16:46 Birgir Þórarinsson, þingmaður Miðflokksins, lagði það til á Alþingi að embætti rannsóknarlögreglu ríkisins verði endurreist en það var lagt niður árið 1997 þegar embætti ríkislögreglustjóra var stofnað. Meira »